10 



BIMANEESCH — HOLLANDSCH WOORDENBOEK. 



Biri, ergens met de handen aanzitten, 

 iets schudden, mei iets gedachteloos spelen : 

 ba bau biri kai-mu f au manlji nahu? 

 waarom speelt gij met mijn inktkoker? 



Biru, I. (Mak. idem), plant, van welke 

 de bladen bij de bereiding van madaf 

 gebruikt worden. 



II. niu biru, jonge kokosnoot, waarvan 

 het binnenste nog zacht is. 



Birnwa (Mal. baruwang), beer. 



Bisa, I. iets breken (vgl. mbisa): 

 na-neè-ku bisa ai ra-diki kai sarumbu-n ede, 

 bijna verbrak hij hel touw. waarmede zijn 

 lichaam vastgebonden was. 



II. (uit het Mal.), knap, bekwaam; in 

 het Bim. heeft het meestal de bcteekenis 

 van: met bovennatuurlijke krachten begaafd 

 zijn: dikwijls verbonden met guna; als 

 bisa ro guna of bisa-r guna, in de zelfde 

 beteekenis. 



Bitjara, (Mak Skr.), rechtspreken, 

 onderwerp, punt, geding; ruma-t bitjara 

 is de titel van den rijksbestierder van 

 Bima, omdat hij het hoofd der rechtspraak is. 



Biyola, hel Holl. viool; dit instrument 

 wordt thans in Bima zeer veel gebruik l 

 en daar zelfs ook vervaardigd. 



Bö, wetboek; de eenigsle keer dat het 

 mij in geschrift voorkwam was de spelling 

 bob. wellicht van het Arab. bdb, zoo 

 genoemd naar de artikelen, waarin hel 

 verdeeld is. Voor de o. vgl. pamöka, Mak. 

 pamakkang ; lodja, Mal. layar. 



Boa, soort kaljang. 



Bödjo, figuurtjes, vervaardigd uit het 

 hart van zekeren boom waarmede een 

 bamboe versierd wordt ter gelegenheid 

 van het Moeloed feest. (Mak. bödjolö). 



Bèdo, (Mal. beduk, Jav. bëdug), groole 

 trom in de moskee. 



Boë, slaan ; boë genda, de trom slaan ; 

 boë wordt ook, evenals het Mal. pukul, 



gebruikt om den lijd, welke geslagen 

 wordt, aan te duiden; boë duvoa, twee uur ; 

 boë magari, de tijd van magrib; kakiti-kili 

 (jahaya-na boë ba liro, zijn glans schittert 

 geslagen, d. i. beschenen door de zon ; 

 boë rasa een land aanvallen. 



Boha, = woha; in boha ai zie ai. 



Böka, soort lans, van een haak voorzien 

 (in het Mak. kandjai genoemd), bij de 

 voorvechters in gebruik. 



Boko, daklat. 



Bola, ontwaken; ede mpara fjuiva-fjmva 

 mant kagöro-n, makenlo mpara ba ede rakg-du 

 wakalu loho(r) tjuwa bola mena kai-na, 

 daarop sliepen zij allen in en snorkten; 

 loen het middag geworden was, ontwaakten 

 zij allen. 



Bölo, I. (vgl. Mak. bolong), omgeven; 

 niu bölo ba röpe-na, ecne kokosnoot nog 

 door de schil omgeven; (vgl. mbölo). 



II. bölo kadi, soort plant. 



Bolu (Mak. idem), soort gebak. 



Bombo bala, morgenster, zie bala. 



Bona, slecht, minder vlug, bijv. van een 

 paard gezegd. 



Bonggo. uithoozen, bijv. water uit een 

 vaarluig; vgl. nggombo. 



Bonggu, overwinnen : doü ra-waü weya 

 rasa-na na-pehe-ku weki-na waü bonggu, 

 na-somba, enz. wanneer hel land van 

 iemand genomen is, en deze bekent dal 

 hij overwonnen is, en hij onderwerpt 

 zich enz. ; sara-sa puli-la labo bonggu 

 ba doü bae-fa, indien gij niet sneuvelt, 

 zult gij door den vijand overwonnen 

 worden. 



Böiigi. ontbolslerde rijst, bras. 



Bongka, I. (hel Mal. bongkar), oplichten, 

 lossen ; hidi ndai bongka kai wua, los- 

 plaats. 



II. (Mal. bungkal, Mak. bongkala), een 

 goudgewicht. 



