14 



BIMANEESCH — HOLLANDSCH WOORDENBOEK. 



ede enz. daarop stak hij zijne hand in de 

 opening van de kist, toen hij hij hel 

 rondlasten den voet van den ouden man 

 aanraakte enz.; ede-ra lao wdli kai-na 

 madaro rero, nlika na-hina-du daro kula 

 daarop ging hij wederom overal alles 

 hetaslende, zoeken, toen raakte hij eene 

 mand aan. 



Daru (vgl. Daj. buring, Mal. drang?), 

 houtskool. 



Darudöle = tarulohe. 



Datji (Mal. daljin), unster, wegen. 



Dau (Mal. farum, Jav. lom), de indigo 

 plant. 



Dawa, daar, alléén in verhindingen als: 

 akadawa, dri-dawa. 



De, verkorting van ede; aka-n de = aka-n 

 ede. 



De = dei of di; nqqdhi-na de anamori 



• • • 



mbblo-na hij zeide tot zijne leerlingen. 



Debu, soort visch, waarvan de huik 

 opzwelt, zoodra hij op het drooge komt, 

 v. d. als heeld gehruikt voor al wat dik 

 en niet groot is. 



Dede of dede nggdlu (Jav. dedes), muskus 



Deï, I. zoeken, alléén in de uitdrukking : 

 ngupa ra deï ; lao ngupa ra deï ndai ngdha 

 ro nöno, ga iets zoeken om te eten en te 

 drinken. 



II Naar iemand toegaan, op iemand 

 afgaan; mai ta-lao-kada hadel Ede-ra tjuwa 

 lampa mena kai-na lao deï wai ede, raka 

 mpudu uma wai enz., komt, laten wij haar 

 gaan dooden. Daarop gingen zij te zamen 

 op de oude vrouw af; toen zij bij haar 

 huis gekomen waren enz. ; ede-ra nee deï 

 kai ba doü mpanga ede, nggdhi kai-na: 

 mu-made-ra hade ba nahu, daarop wilden 

 de dieven op haar aanvallen, terwijl zij 

 riepen: »gij zult door ons sterven". 



Deï, I. 1. diep; 2. binnen (Mal. dalam; 

 vgl. Jav. dalem); oi ma deï, diep water; doü 



madeï, zij die binnen (in het paleis) wonen, 

 hovelingen. Lao deï (zie ook deï II.), naar 

 binnen gaan; nggara fa-lodja lao dri-sa 

 ta-mbia sambura, la-lodja lao dei-sa la- 

 mimi made, indien gij naar buiten vaart, 

 zult gij schipbreuk lijden; indien gij naar 

 binnen vaart, zult gij verdrinken. 



II. of de, praepositie: in, te, tot, aan, 

 enz,; deï ivoha nijai, midden op den weg; 

 ai deï temba ndei tau di rowa, water uit 

 den put moet in den pot gedaan worden; 

 la-wura weya-ku bunga deï rade, gij moet 

 daarbij bloemen op de graven strooien ; 

 ede mpara dula-na deï guru-na, daarop 

 keerden zij tot hunnen leermeester terug. 



In plaats van deï kan steeds ook di 

 gebruikt worden, Waarschijnlijk zal de 

 praepositie wel hetzelfde woord zijn als 

 sub. I, en dus oorspronkelijk als prae- 

 positie alléén de beteekenis van binnen, 

 in, gehad hebben, vgl. ade; dewijl nu 

 deï in de beteekenis van in gelijk in 

 waarde is aan di, Mal. di, Jav. ri, ring, 

 moeten heide woorden met elkander ver- 

 ward zijn en alzoo ook aan dei het meer 

 uitgebreide spraakgebruik van di gegeven 

 zijn. 



III. in akedeï (kadeï), hier ; ededeï, daar ; 

 zie aldaar. 



IV. deï f are, rijstplantjes om te verplan- 

 ten, bibil. 



Deka = raka, en komt alleen daarmede 

 verbonden voor. 



Dèke (Mal. lokek), de gekko. 



Dèko, korte broek. 



Dela afgebrokkeld, met een stuk er af, 

 bijv. van een berg. 



Dempa, draden met het spinnewiel 

 samendraaien. 



Dende, vergezellen, begeleiden, en v. d. 

 ook spec. den bruidegom in statie bege- 

 leiden; ede-ra lampa dende kai angi-na 



