62 



BIMANEESCH — HOLLANDSCH WOORDENBOEK. 



Ndadi (Mal. djadiem.), worden, ontstaan, 

 geschieden, zoodat. Na woorden als: zeg- 

 gen, beweren, enz. te vertalen door: dat; 

 nggdhi-na ndadi lowa, hij zegt dat hij 

 knap is ; kandadi ruma-t büjdra, tot rijks- 

 hestierder aanstellen ; kandadi au, ergens 

 om geven, zich aan iets storen ; na-raho-ku 

 ba daü mantau, wali ngawa-mu kandadi au, 

 en wanneer de eigenaars (om hunne goe- 

 deren) vragen, wilt gij u daaraan niet 

 storen. 



Mai, I. dienen tot, zijn tot, om te, en 

 v. d. de mogelijkheid of de noodzakelijkheid 

 eener handeling te kennen gevend; ndai 

 nepi, tot matras dienen; ndawi-ku ndai 

 saninu, tot spiegel maken; doü ndaipung- 

 gawa, hij, die de aanvoerder is ; lao ngupa 

 ndai ngdha ro nöno, iets gaan zoeken 

 om te eten en te drinken; watiwdrandai 

 nlewi ro kasama labo kai, er is niets wat 

 daarmede vergeleken of gelijkgesteld kan 

 worden ; indo kapo ndai rawi di lewa kai, 

 voorts, wat men doen moet op het slag- 

 veld enz. indo kapo ndai langdra-kai dlam 

 ede sa-niki-niki mavoara, wat de wereld 

 genoemd wordt, is al het bestaande; ndai 

 kaada-ku zij moeten lot slaaf gemaakt wor- 

 den, zie verder Grammatica. 



II. = nee, IV. 



III. zelf, eigen; bij personen vóór het 

 subst. welk het bepaalt; na-ljuwa-ljuwa 

 (uu rebo mena mpa, ndai (of ndai-na) ruma-t 

 masèke pöda rebo, elkeen danste, en de 

 vorst zelf danste het meest; ana doü ma- 

 lowa-ra karaso weki ndai, een kind dat 

 zich zelf reeds reinigen kan; qiyamu-hu 

 bi nafsi-hi ab-na na-kidi ndai-ndai-na Allah 

 ta'dla, qiyamu-hu bi nafsi-hi wil zeggen: 

 dat God op zich zelven staat; lamada 

 ku-ufi ndai-ndai-ku djalitu ake, ik blies 

 voor mij zelf op deze fluit; ndai-ku, ndai- 

 mu en ndai-na worden gebruikt als per- 



soonlijke en bezittelijke voornaamwoorden, 

 als men beleefd, doch niet al te eerbiedig 

 wil spreken. 



IV. kandai, zie aldaar. 



V. volkomen, alleen in niki ro ndai en 

 ntjihi-ndai; zie bij niki en ntjihi; vgl. nlai 



VI. in : ndidi ro ndai, zie : ndidi. 

 Ndaka, voortdurend, steeds; mai ka-ra 



ndede-n parakdra mandede ede ku-waü-ra 

 ngina kai ro ndaka-ra karawi-ku labo doü 

 maraho inga labo ndai-ku, omdat ik aan 

 dergelijke zaken gewend ben en ze steeds 

 uitvoer voor menschen, die mij om hulp 

 vragen ; wdra-ka ndai ruma ndende ba ana 

 möne, ruma ndakn ba ana siwe, opdat hij 

 langen tijd vorst moge blijven voor (onze) 

 zonen, en steeds heer voor (onze) dochters; 

 kandaka-pu kadale, doet steeds plaats hebben 

 het onderscheiden = onderscheidt steeds. 



Ndake, aldus, dusdanig, (vgl. ake en 

 ndede); nljöki mandake, dusdanige plagen; 

 au-lji rawi-mu kandake kai weki-mu ake, 

 waarom doet gij aldus jegens u zelven? 



Mako (vgl. Jav. rakel, Mak. rakki), 

 kleven aan iets; faralu-na ndeu paki ulu 

 waü-ku au-du mandako dei weki, bij het 

 baden is het verplicht, eerst alles te ver- 

 wijderen, wat aan het lichaam kleeft. 



Mala, alléén in: ndoi ro ndala, goe- 

 deren, bezittingen (vgl. ndoi); weha kai 

 tldlim ndoi ro ndala doü, iemands bezit- 

 tingen op onrechtmatige wijze zich toe- 

 eigenen. 



IVdambi, gescheurd; lodja-na lopi na- 

 waü-ra nfjii ndambi, de zeilen van het 

 vaartuig zijn stuk en gescheurd; \g\.ntjii. 



Ndaniu, ringworm, soort huidziekte. 



Manda, in volgorde; vgl. ndidi, ndindi; 

 sai ndanda-pu sa-niki-niki rasa, ga in volg- 

 orde, alle plaatsen, aandoen. 



Ndang'a, zoutig, (vgl. siya). 



IVdauo, I. (Mal. danu), stilstaand water. 



