64 



BtMANEESCH — HOLLANDSCH WOORDENBOEK. 



Ndeu, (Mal. dirus, Jav. dus), baden, zich 

 baden; ndeu ba howi sarumbu-mu, uw 

 lichaam (gij) baadt in 't zweet; kandeu, 

 zich laten baden, doen baden, bijv. een 

 klein kind baden. 



Ndeya, gewoon zijn van iets de last te 

 ondervinden ; waü-ra ndeya ba lambo, ge- 

 wend zijn slagen te krijgen; ku-waü ndeya 

 ba balumba, ik ben gewoon last van de 

 golven te hebben. 



]V di = ndai, I. (naar het schijnt alleen 

 in gedichten voorkomend); höne ingge da 

 ndi ruu kai ndinga, al is het ook zoo, dat 

 het daardoor ons lot niet is te zamen te zijn. 



Ndida, ingezakt zijn, in den grond ge- 

 zakt zijn, zooals bijv. de stijlen van een 

 huis, laag zijn. 



Ndidi, steeds verbonden met ndai, als: 

 ndidi ro ndai of ndidi-ndai, volgorde ; v. d. 

 bij godsdienstige voorschriften gebruikt als 

 vertaling van het Arab. tartib. (Vgl. Mak. 

 djidjiri rij, regel). 



Ndi ha, druk, levendig; na-ndiha ma- 

 ntjöki-ku nika ede, op de bruiloft gaat het 

 erg levendig toe; kandiha agama, den gods- 

 dienst doen bloeien. 



Ndili,zich dicht bij iets bevinden, naderen 

 (vgl. deni); ndadi mpara tada-na daa wdra- 

 na madja-mu, na-ndili-du nggömi ba tuna 

 mortaba(t)-mu, zoodat bekend zal worden 

 dat gij geen schaamte hebt, dan zal eene 

 lage plaats nabij u zijn (zult gij spoedig in 

 weinig aanzien zijn). 



Ndindi, I. volgorde; vgl. ndidi. 



II. ndindi ati, een dak maken. 



Ndinga, (vgl. dinga), te zamen zijn; 

 da ruü si ndinga aduniya, indien het 

 ons lot niet is hier op aarde samen te 

 zijn; te zamen met, benevens, tegelijk, en 

 in die beteekenis dikwijls met labo ver- 

 bonden; sandaka raho rela ro ntjdra labo 

 ina ro ama-ta mandinga labo katuna ro 



kabawa-ku weki-ta, draag zorg uwe ouders 

 verlof en vergiffenis te vragen, tegelijk u 

 zei f vernederende ; mandinga wdli ku-waü-ra 

 ipi hompa-ku, en daarbij, ik ben zeer ver- 

 moeid; kandinga, te gelijk doen plaats 

 hebben; bijv. niya{l) kandinga-ku labo oi, 

 doe de niyat tegelijk met het nemen van 

 het water plaats hebben. 



Ndiri, zagen, zagend snijden, bijv. iemand 

 den hals afsnijden ; ndiri afi, vuur maken 

 door met bamboes als 't ware over elkander 

 heen te zagen. 



Ndoi , goederen , bezittingen ; bijv. lao 

 sambele ro ngdha-pu sdhe ndoi ndai-mu, 

 slacht en eet je eigen buffels ; ndoi ro ndala, 

 idem ; weha kai tldlim ndoi ro ndala doü, 

 eens anders bezittingen op onrechtmatige 

 wijze zich toeëigenen. 



Ndola, soort plant. 



Ndolo, zeer groot, onbeschrijvelijk, bijv. 

 van vreugde. 



Ndompa, de eigenlijke beteekenis is 

 onbekend; het komt voor in de uitdruk- 

 king: mandompa mandoro-n, welke eene 

 verwensching bevat; mandompa mandoro-n 

 nggdra ku-bade-sa sa-ori-ori pdhu, hetgeen 

 ongeveer te. vertalen is met: ik mag ver- 

 doemd zijn, indien ik er iets van afweet. 



Ndona, (vgl. dona), zeer lang van tijd. 



Ndonta, vermelden, verhalen; ndonla 

 wdli-du matja aka-n ede, na raka-du di 

 hidi gadja, wij verhalen wederom van den 

 tijger, dat hij bij den olifant kwam; 

 ba wantju dahu-na dei sa-mena-na nljoki 

 naraka raa-ndonta ede, wegens hunne zeer 

 groote vrees voor de vermelde helsche 

 straffen; ndonla-ra, soms te vertalen door: 

 laat staan, zooveel eerder (letterlijk zou 

 nog vermeld moeten worden); ndonta-ra 

 bune sanlika la Bango kone bune santika 

 lako, al was het een hond (zou ik hem als 

 schoonzoon aannemen) dus laat staan Bango. 



