104 



BIMANEESCH — HOLLANDSCII WOORDENBOEK. 



een Bimaneesch liedje (ravoa) ingeleid wordt. 

 Dit tweede gedcelle slaat gewoonlijk niet 

 in het minste verband met liet eerste ge- 

 deelte, en heeft meestal ook op zich zelve 

 geen zin ; alleen moeien daarin drie woorden 

 voorkomen, welke dezelfde medeklinkers 

 bevatten (zoo zij uit meer dan twee 

 lettergrepen beslaan, behoeft dit slechts 

 met de twee laatste het geval te zijn) ; 

 het eerste dier woorden volgt op lemba; 

 de plaats der overige is niet zoo vast 

 bepaald, doch komen meestal aan het einde 

 van een versregel. Bijv. 



Èse-du wara matarowa sambia, 



ai-na mbure lao hakaro mbdru, 



ralju manina awa tïnti tonda, 



Temba U andindo. 



sintji mala niandanda, 



nee kani waa mandundu. 



Boven aan den hemel is de maan, welke 

 des avonds schijnt. 



Weest niet roekeloos, om als gij jong 

 zijt te gaan wandelen, vergift gluurt onder 

 de trap. 



Temba kandindo (beweging) een, met op 

 eene rij gezette steentjes, versierde ring, 

 welke steeds gedragen moet worden. 



Tembe, I. kleedingstof, stof, en v. d. 

 sarong. 



II. eig. beteekenis mij onbekend ; wordt 

 gebruikt als hulptelwoord; sabiya tolu 

 tembe, drie stuks spaansche peper ; mangge 

 sd-lembe, eén tamarinde vrucht. 



Tembo (Mal. tembok), muur. 



Tème, kin. 



Tempo (Mal. Port), tijd, termijn. 



Tende, schild. 



Tendo, ondiep, bijv. water. 



Tènga, sa-lènga, half, helft; eigenlijk 

 geen Bimaneesch, doch tegenwoordig veel 

 in gebruik ; vgl. dompo. 



Tengg-o, (Sikka teggor; vgl. Bug. lékko, 



Mak. takkó), sterk, krachtig; dipi matenggo, 

 een sterke mal; qodral aö-na: tenggo; 

 kalenggo, sterk maken, ook: bekrachtigen, 

 bijv. na-katenggo-ku ba Kumpani, het wordt 

 door het gouvernement bekrachtigd. 



Tengguli (Mal. idem), suikerstroop. 



Tèngi (vgl. Bul. tumanei), leunen. 



Teng-ko (uit bet Mak ), een balletje 

 toebereide opium. 



Tera (Mal. teras; Mak. terasa), hard. 



Tere, I. (vgl. Mal. teling. Mak. tiling?), 

 hellen, scheef staan; djangka ra-löho na- 

 waü-ra tere, de passer, welke gezet is, 

 staat scheef. 



II. zich verwijderd houden van, ver- 

 mijden; tere-pu doü bae-mu, vermijdt uwe 

 vijanden! Wellicht hetzelfde woord als 

 sub. I., zoodat de eigenlijke beteekenis, 

 afwijken , zou zijn. 



Tero, ophangen, hangen ; pöo ra-lero-na 

 di kompe ntjai, een stuk bamboe, dat hij 

 aan den kant van de deur opgehangen had. 



Tern, iets vlechten tot een mandje; 

 teru-pu kabaho, maak een mandje van de 

 pinangscheede. 



Teta, afweren, pareeren, bijv. een lans- 

 stoot. 



Tewn, soort rond mandje; het wordt 

 dikwijls met andere benamingen voor 

 mandjes verbonden : wonlja ro tewu, kula 

 ro tewu; deze samenstellingen ook gebruikt 

 wanneer er slechts van één mandje sprake is. 



Teï of kalei, toonen, laten zien, leeren, 

 onderwijzen, onderrichten, mededeelen. 



Ti, of nli, een nadrukswoordje (vgl. 

 tji); ai-na-ti mpara nggahi wei-na, laat ons 

 niet spreken van (= hoeveel te meer of 

 te minder) hunne vrouwen. 



Tia, splijten, klooven; v. d. na sa-tia, 

 een halve pinang; sa-tia lawili, benaming 

 van eene lengtemaat van het midden van 

 de borst tol de hand. Vgl. mbia. 



