BTMANEESCH — HOI.LANDSC.n WOORDENBOEK. 



109 



ik heb geen geld, daarom zal ik die 

 vriichlen ruilen voor de dadelpillen; watt 

 wara ura-ura-na ro Ijempc-ljempe-na Allah 

 la'dla, God ondergaat geene verandering 

 of wisseling ; v. d. ama Ijempe, stiefvader, 

 ina Ijempe. stiefmoeder, ana Ijempe, stief- 

 kind; vgl. Ijèpe. 



Tjena, iels, bijv. een geneesmiddel in 

 den dauw zetten ; vgl. sena. 



Tjeng'g-si, deelen, verdeden, deel, af- 

 deeling ; tjengga dmva-ku ba ruma-ta labo 

 punggawa nae raa-mböo kat lunggu, hetgeen 

 in den oorlog als schalling opgebracht 

 is. wordt tusschen den vorst en hoofd- 

 aanvoerder in tweeën verdeeld ; ai-na 

 karinggu-mu, na-ljengga-ku ba doü bae-mu, 

 wees niet onachtzaam, zoodat de vijand u 

 kan verdeelen (afsnijden) pala tjengga-hu 

 rawi malaho labo masawai, onderken met 

 onderscheiding goede en slechte werken; 

 Ijengga-ku mafaralu labo suna, onderscheidt 

 wat fardlu of sunnal is; tjengga lolu, éen 

 derde, tjengga duvoa, twee derden, enz. 



Tjenggïi, bumi — , een amhlslitel. 



Tjengke = fjangke. 



Tjeiitje, met alle geweld iets willen, iets 

 zooveel mogelijk doen. 



Tjentji = tjelji. 



Tjèpe, vervangen, de plaats innemen 

 van iemand of iets, voor iets in de plaats 

 geven, vergelden; laho-ra lao-mu rai Ijili 

 wekt, nahu ndai Ijèpe-mu panla kuta-m ake, 

 het zal het beste zijn, dat gij u zoo spoedig 

 mogelijk gaat verschuilen, ik zal voor u 

 in de. plaats uwe heg zetten ; ruma Allah- 

 laala ndai maljèpena kasi ade nggömi, 

 uw medelijden zal God de Heer u ver- 

 gelden ; vgl. Ijempe. 



TJeie (Mal. tjerek, Mak. Ijerè); ketel. 



Tjetji, nabij, in de nabijheid komen of 

 zijn : ede-ra lao tjelji kai ba doü mpanga, 

 daarop kwam de dief bij hem; wali-dti 



disa-na köne Ijelji leivi-na ede, hij durfde 

 zelfs niet meer in de nabijheid van zijn 

 tuin komen; na-ljclji angi uma-na labo uma 

 doü ede, zijn huis stond nabij het huis 

 van dien man. 



Tji, I. (Mal. chin. ijel), verf. 



II. nadrukwijzer, meestal gevoegd achler 

 woorden, welke een vragenden zin hebben ; 

 bè-lji ula ra-waa-mu, waar zijn de visschen, 

 welke gij mede gebracht hebt? eli aulji 

 ringa-ku makarimbi ede, wal voor een 

 donderend geluid hoor ik daar? Soms wordt 

 Iji wel alleen gebruikt om eene vraag uil 

 te drukken ; wati-lji raa-kau kai-mu sambeya, 

 hebt gij niet geboden de gebeden Ie 

 verrichten ? Het kan evenwel ook zonder 

 vragende beteekenis gebezigd worden : ede- 

 Iji = ede-o, sela-lji = sela-du, vgl. si II. 



Tjihi, lot maat nemen, als maat ge- 

 bruiken; kapo lawa-na Ijihi-ku penla edi, 

 póku lolu-ku, als maat voor de poort (eener 

 bcnlcng) moet gebezigd worden de voetzool, 

 men vouwt die in drieën (men neemt er 

 het derde ,deel van); ngari ivaü-pu da na 

 tjihi sa-ljaka, graaf eerst eenige aarde uil, 

 tot maat nemende éen span (ter dieple 

 ongeveer van een span) ; vgl. ntjihi. 



Tjiliu (Mal. siku), elleboog; föo tjihu, 

 soort mangga. 



Tjii, het rijslewater afgieten. 



Tjiki (Jav. tjukup), voldoende, genoeg- 

 zaam ; wordt meestal met raka verbonden ; 

 amal-mu daa maraka ro tjiki, uwe goede 

 werken (alleen) zijn niet voldoende; vgl. 

 ntjihi. 



Tjiko.tjako = biko-bako. 



Tjila, hakmes; Ijila nam, een klewang. 



Tjilaka (Mal. Sanskr.), ongeluk, onge- 

 lukkig, ongeluk aanbrengend ; ook als 

 scheldwoord gebezigd. 



Tjili, A. verbergen, achterhouden, bijv. 

 goederen ; ede-ra lao rai-na di uma-na na- 



