114 



BIMANEESCII— ÏIOLLANÜSCH WOORDENBOEK. 



Wara (Oud-Jav. idem), zijn, aanwezig 

 zijn ; wati wdra madawdra, er bestaat 

 niets, wat er niet (reeds) aanwezig is, 

 alles is er; wdra kai ade labo, met zijn 

 hart zijn bij, z. v. a. gesteld zijn op: wdra 

 mpa malodja, wdra mpa makarawe, er 

 waren, die zeilden, er waren die roeiden, 

 sommigen zeilden, anderen roeiden ; doü 

 mawdra, een rijk mensch ; in deze beteeken is 

 wordt wdra meestal met nlau verbonden; 

 na-ntau ra wdra, hij is rijk; ntau ro (ra) 

 wdra, ook : rijkdommen, schatten, kostbaar- 

 heden ; mböto ntau ra wdra ra-wii-na di 

 ade peli nae, vele schatten, welke hij in 

 eene groote kist gelegd had ; kawdra, doen 

 zijn, het aanzijn geven; (een ander kaïvdra 

 zie aldaar). 



Warawinggo, ngupa warawinggo = ngupa 

 rero, her- en derwaarts zoeken ; (vgl. Jav. 

 warawiwi). 



Warawito = warawinggo ; rai warawilo, 

 her- en derwaarts ijlen; na-waü-ra wara- 

 ivito rima-na mabalu rero karèku, zij bewoog 

 hare hand in alle richtingen, de vlieg 

 volgende. 



Wari (vgl. mbali en Mal. balik), om- 

 draaien, iets draaien, omkeeren, veranderen; 

 kidi wari antju, staan terwijl men de armen 

 omdraait, z. v. a. met de handen op den 

 rug staan ; djama ai ake na-waü-du wari 

 ba Allah ta c dla, tegenwoordig is het door 

 God omgekeerd (veranderd) ; wdri-sore 

 ondersteboven; ook gebezigd van iets dat 

 alle grenzen overschrijdt, paal en perken 

 te buiten gaat ; nangi wdri-sore, allerhevigst 

 weenen. 



Waro, overgrootvader, overgrootmoeder. 



Waru (Bul. walu, Jav. wolu), acht. 



Waruwa, samentrekking voor waru uwa. 



Waruwöng'a, overal doorboord, vol 

 gaten. 



Wasu = lambo. 



Wata (Oud-Bug. waltd inwikkelen), om- 

 hulsel, foudraal ; wata bedi, geweerfoudraal ; 

 ivata sampari, krisscheede. 



Wati (Jav. boten, baten vgl. wdra), niet; 

 wali-pu, nog niet; wati-du, niet meer. 



Watu, I. (Jav. welu, uitkomen), van, van 

 uit, van af, aan den kant van, langs; walu 

 lampuu-na saraka tjumpu-kai-na, van het 

 begin tot het einde; na-mai walu Allah 

 tacdla, het komt van God; lösa watu, uit 

 iels komen; na-mai watu nggalo, bijkomt 

 van de hertenjacht; walu bae di-na, aan 

 den Westkant; watu wdna-na, aan de 

 rechterzijde; lampa walu nljanga makalai, 

 langs een andere lak van den weg voort- 



gaan. 



II. spoedig, snel?. 



Wau (Mal. baru), soort boom. 



Waü, I. (Sumbawa. en Sassak. baü), 

 pakken, grijpen, gevangen nemen, (een 

 land) bemachtigen; na-mbeï-du parenta kau 

 lao waü ro lèto mena doü upa-n ede, hij 

 gaf bevel de vier mannen te gaan grijpen 

 en te binden, 



II. (Sumbawa. baü), kunnen, in slaat 

 zijn; wati waü bila mbèto-na, de hoeveel- 

 heid er van, kan men niet tellen; wati-du 

 waü-na köne kiri weki, hij kon zich zelfs 

 niet omdraaien, waü ngadji, kunnen lezen; 

 sa-waü-waü, zooveel mogelijk. (Oorspronke- 

 lijk hetzelfde woord als het sub I. genoemde, 

 vgl. Mal. dapat, boleh). 



III. (vgl. Bal. malu en Jav. mahu, wahul), 

 eerst, vooraf, te voren, van oudsher, sleeds, 

 stellig; Qidam aö-na ivdra ivaü-na Allah 

 tacdla, qidam wil zeggen: dat God sleeds 

 beslaan heeft; di toi waü-na, van hare 

 vroegste jeugd af; ta-lèto waü-pu lamada 

 di rii woha ake, bind mij eerst vast aan 

 den middelsten paal; sdra waü, wat van 

 oudsher de gewoonte is; la-lao dodo-pu 

 Icuru besi malabo kuntji waü-na, gij moet 



