BIMANEESCHE TEXTEfl. 119 



Bumi nae, den rijksraad. De voornaamsten der bumi nae zijn de Bumi luma Basa-nae 

 en de Bumi luma Bolo, onder wier werkzaamheden het ambt van gewonen rechter 

 op den voorgrond staat (vgl. Art. 25 van N°. V.). Onder Basa-nae verstaat men in 

 dezen titel, het land ten Oosten van de baai van Bima; onder Bolo, dat ten Westen 

 der baai. De Djcna luma, onderscheiden in den Djena luma Mbödjo en den Djena luma 

 Bolo, als ook de Djena móne, volledig Djena mone nae, zijn belast met het toezicht op 

 de ornamenlspadivelden. De Bala Nggampo en de Nenti luma zijn ambtenaren van 

 minderen rang; in den tekst wordt gezinspeeld op hunne werkzaamheden als bood- 

 schappers. De eigenlijke beteekenis van tureli en djaneli is mij ten eenemale onbekend. 

 Bumi heeft den schijn van een verkorting te zijn van een samenstelling met hei 

 bekende Skr. woord. Een bezwaar hiertegen., al is het niet overwegend, dewijl de 

 eigenlijke beteekenis verloren kan zijn geraakt, is, dat het groot aantal bumi, welke 

 in tegenstelling van de bumi nae met den naam bumi toi of bumi nggéfeo worden 

 onderscheiden, met het besturen of bewaken van het land weinig of niets te maken 

 hebben, bijv. de bumi asi, de bumi van het paleis d. w. z de hofdames. Djena 

 komt in verschillende titels voor, zoo is Djena Teke (plaatsnaam) een der titels van 

 den Sultan; zoo heelcn de hoofden der dari djdra, Djena djara. Waarschijnlijk is 

 djcna hetzelfde woord als Bug, djannang, Mak. djetiang, vgl. Jav. djeneng. Bala en 

 Nenti komen in verschillende titels van lagere beambten voor, zoo is de Bala dadi 

 (erfsawah) een der lagere beambten, belast met het toezicht op de ornemenls-padi- 

 velden ; zoo bestaat er onder den Bumi Djero een Bala Djero; hel hoofd der dari 

 dambe möne toi heel Nenti möne lot. Bij Bala is wellicht te denken aan het Sumb. 

 bala: regelen, in orde maken; Nenti is wel helzellde woord als nenti, vasthouden, van 

 daar z. v. a. bestuurder, beheerder. Het tweede deel van den titel der Tureli, Djaneli 

 en Bami Nae is gewoonlijk een plaatsnaam: bijv. Tureli Belo, Tureli Sakuru, Djaneli 

 Sape, Djaneli Parado, Bumi Nata, Bumi Tjenggu. Hieruit is op te maken dat luma 

 in de bovenvermelde titels oorsproukelijk beteekenis heeft gehad, Ihans evenwel is het 

 een dood woord. Basa-nae en Nggampo zijn thans geen beslaande plaatsen, waar- 

 schijnlijk echter bestonden er vroeger plaatsen, welke deze namen droegen, ten minste 

 behalve de Bumi luma Basa-nae beslaat nog de titel Djaneli Basa-nae, zoo ook Tureli 

 Nggampo (titel van den Sultan). Bumi Nggampo (een der Bumi Nae). 



Blz. 16 reg. 10. Ba sdra dana Mödjo, door (of volgens den wil) van de hadat 

 van Bima. 



Blz. 16 reg. 16. Wdra mpara wordt hier gebezigd in de beteekenis van: voorts; 

 Buma mandende waü ro ruma-ku mandaka staat in den vocatief; door ndende en ndaka 

 wordt aangeduid dal het geslacht van den nieuwen vorst reeds lang geregeerd heeft. 



Blz. 17 reg. 1. Mamai-ra sa-dompo, welke komt tot het half-zijn, welke er aan 

 toe is om slechls half gevuld te zijn. 



N°. VII. Onder dit nummer zijn de door mij opgeschreven verhalen opgenomen, 

 welke men Bimaneesche verhalen noemt, in tegenstelling van de onder de beide vol- 

 gende nummers opgenomen Maleische verhalen, Door de benaming wordt dus eigenlijk 

 alleen te kunnen gegeven, dat men ze niet in een of ander Maleisch geschrift heeft 



