RIMANERSCHK SPRAAKKUNST. 9 



De i klinkt altijd als onze ie, nooit als onze i, de u als onze oe. In de 

 eerste lettergreep van een drieletlergrepig woord of in de voorlaatste, zoo 

 die door een neusklank gesloten is, worden zij iets korter uitgesproken, onge- 

 veer als de korte Duitsche i of u; in open geaccentueerde lettergrepen heb 

 ik deze klanken, zoo als zij bijv. in het Bug. lila (lang van duur) of het 

 Mak. bulta (land) voorkomen, nooit vernomen. (Men zie echter de noot hij 

 § 1). Ook aan het slot zijn de i en u steeds lang. Uitgezonderd is evenwel 

 het woord tji verf, waarin men bepaaldelijk eene korte * (evenwel niet onze 

 i als in pil) uitspreekt. 



Wanneer de laatste lettergreep alleen uit een vocaal bestaat, kan deze in de 

 uitspraak met de vocaal van de voorlaatste samenvloeien of wel geheel geschei- 

 den blijven. 



Het eerste heeft plaats: 



Gewoonlijk bij opeenvolging van: 



a en i, bijv. lai, rai enz. 



a en o, bijv. djao, lao, 



a en u, bijv. bau, ndau. 



Zeldzamer bij opeenvolging van : 



e en i, bijv. ndei, wei, 



o en u, bijv. bou, fou. 



De verhouding dezer ineengevloeide vocalen tot een eigenlijken tweeklank, 

 is dezelfde als die van ai in een Mal. lain, of au in een Mak. lau tot de 

 tweeklanken ai (of ay) en au. Een woord als lat blijft dus altijd tweelellergrepig, 

 vooral komt dit uit als het accent naar de slolleltergreep verspringt, (vgl. 

 § 3), lai-na bijv. zou men voor het Hollantlsch het best transscribeeren met 

 laii- (of laait-) na. 



(Wanneer bij de genoemde opeenvolging de slotvocaal afzonderlijk uit te 

 spreken is, wordt dit door een trema aangeduid, bijv. pal. mpaö, waü, dei, doü). 



Wanneer nu de vocalen bij de uitspraak ineenvloeien, wanneer zij gescheiden 

 blijven, kan niet onder vaste regels gebracht worden. In het algemeen kan 

 men zeggen bij de opvolging van ai, ao, au, dat zij ineenvloeien in zulke 

 woorden waar het Maleisch dezelfde uitspraak heeft en het Jav. tot samentrekking 

 overgaat (mits de vocalen niet veranderd zijn) gelijk in het boven genoemde 

 lai, dat beantwoordt aan het Mal. lain, Jav. len; bau, (zoenen) Mak. idem, 

 vormelijk het Mal. bau of wel waar de beide vocalen een oorspronkelijken 

 tweeklank vervangen, als in djao, dat beantwoordt aan de laatste lettergreep 

 van het Mal. hidjau. 



Daarentegen beantwoordt paï aan het woord dat de Maleiers pahit schrijven 

 en in het Jav. ook niet samengetrokken wordt. Er zijn evenwel ook uitzonderingen 

 op, vgl. § 19. Gewoonlijk heeft er voorts ineenvloeiïng plaats als er eene 

 consonant uitgevallen is bijv. rai = Mal. lari, lao = Jav. laku, ndau = Mal. 

 djarum, men vergelijke het Jav. dom, enz. Evenwel is ook in mpaö = Bug. 



