BIMANEESCIÏE SPRAAKKUNST. 11 



men aan donu, recht, rechtstreeks, wat gelijkgesteld wordt met Iban. tunung, 

 juiste richting, malunung, recht. Nu zou tunung in het Bim. tonu of donu 

 (vgl. § 10 en 15) kunnen worden, of ook wel konu, (vgl. § 25) en ook 

 het uitvallen van consonanten, zoo wel aan het begin als in het midden van 

 een woord, komt meermalen voor. Ou zou kunnen beantwoorden aan een 

 Jav. uwuh. schreeuwen, roepen, vgl. ook Bim. hanggio, jammeren, jammerend 

 roepen en Mak. kiyö, roepen, ontbieden. De gelijkstelling der woorden is 

 evenwel te onzeker om daaruit een bepaalde conclusie te trekken. 



Andere vocalen worden bij opvolging steeds afzonderlijk uilgesproken : mpaa, 

 nae, rii, oi, tampuu enz. moeten dus steeds als mpaa, naë, riï, oï, tampuü enz. 

 uilgesproken worden. Nooit heeft er ook ineenvlociïng plaats van eene vocaal 

 in de lettergreep voorafgaande aan de geaccentueerde, met de vocaal in de 

 geaccentueerde lettergreep. 



Derhalve blijft de a in een voorhechtsel, heizij dit nog levende beteekenis 

 heeft of niet, steeds in de uitspraak afzonderlijk (ik schrijf dus kaulu, maulu, 

 kaua, laua). 



De medeklinkers worden uitgesproken als in de verwante talen, op te mer- 

 ken is slechts dal de h altijd duidelijk hoorbaar is, alsook het in §1 gezegde. 



Alleen de b heeft iets eigenaardigs, doordien men hij het vormen van dien 

 klank den mond zet alsof men mb wilde uitspreken. Spreekt een Bimanees 

 Maleisen, dan kan hij de gewone b zeer goed vormen, in Bim. woorden heb 

 ik evenwel steeds de genoemde b gehoord (zie de noot bij § 1). 

 5. De klemtoon valt regelmatig op de voorlaatste lettergreep, zeer zelden op de 

 laatste. (Door eene schrijfwijze als Ij au wordt het accent op de laatste lettergreep 

 aangeduid). 



Woorden, die in de laai waaruit zij overgenomen zijn, tweeletlergrepig zijn, 

 maar in het Bim. drieleltergrcpig moeten worden, behouden gewoonlijk hun 

 accent, zoo hebben bijv. puliri Mal. Skr. pulri, manlari Mal. Skr. manfri, kö) oma 

 Mal. Arb. kurma, sapatu Mal. Arb. seplu, den klemtoon op de eerste lettergreep. 

 Het spreekt van zelve dat er bij hen, die zich niet bewust zijn, dat deze of 

 dergelijke woorden overgenomen zijn, eene neiging bestaat om ook hier het 

 accent op de gewone wijze te leggen. Zoo wordt köroma ook wel met den 

 klemtoon op de voorlaatste lettergreep uitgesproken, steeds spreekt men op die 

 wijze laraku (buks) uit, ofschoon het woord uit bet Maleisch {Ier kul) over- 

 genomen moet zijn. 



Bij woorden welke door middel van een voorhechtsel afgeleid zijn, valt 

 de klemtoon steeds op het grondwoord. Bij de overigens zeldzame afleidingen 

 van eenlettergrepige grondwoorden valt dus de klemtoon steeds op de laatste 

 lettergreep, bijv. kambè, blaten, van mbè, bel geluid dat eene geit maakt. 



De klemtoon wordt steeds op de laatste lettergreep gebracht: 



1. Door aanhechting van een der persoonlijke voornaamwoorden in verkor- 

 ten vorm. vgl. § 210. 



