12 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



2. Bij substantieven, indien zij in den vocatief slaan, al of niet voorzien 

 van het aanhechtsel e. Het woord kodo-e, dat thans de waarde van een 

 tussclienwerpsel heeft, maar oorspronkelijk een subst. in den vocatief moet 

 zijn, wordt dikwijls als kodo-ê uitgesproken. 



5. Somwijlen door aanhechting der nadrukswijzers, vgl. § 269. 



Bij verspringing van den klemtoon wordt de klinker in de eerste lettergreep, 

 waarop hij van nalnre rust, wel is waar eenigszins verdofd, doch nooit zoodanig 

 dat bijv. een lange a lot korte a wordt, (ik schrijf dus ook dan ngdra-na (zijn 

 naam) enz.). 

 § 4. Bij het schrijven zijner taal maakt de Bimanees gewoonlijk gebruik van het 

 Arabische letterschrift, zooals dit voor het Maleisch gewijzigd is. Zeldzamer 

 bezigt hij het Makassaarsche schrift. 



(') Dit laatste kan nog op verschillende wijzen geschieden. Soms bezigt men 

 het Mak. schrift onveranderd, zoodat bijv. uit het verband te zien is of met de 

 letter pa eene p dan wel eene /' bedoeld is. Soms ook worden er verschillende 

 veranderingen in gebracht en geeft men de f aan door een van de p afgeleid 

 teeken; ook bezigt men voor de h wel het teeken dat in hel Mak. de y aan- 

 duidt, terwijl deze laatste dan door het teeken X wordt voorgesteld. Een 

 neusklank in een woord als ook de nasale voorslag wordt soms aangeduid door 

 een extra-streepje bij de letters te voegen (nam. bij de p, t en b van de overige 

 letters waaraan een nasaal kan slaan, heb ik een dergelijk gevarieerden vorm 

 nooit ontmoet) of wel, men schrijft de nasaal voluit en plaatst daarboven het 

 teeken, waardoor in hel Bug. de a-klank wordt aangeduid (de af ja), maar hier 

 den rol van de djezma in bet Arabische schrift vervult. Evenwel is het aan- 

 duiden der neusklanken uiterst zeldzaam. De samengestelde lelterteekens, waarvan 

 de Buginees zich soms bedient, schijnen op Bima niet gebruikelijk te zijn. Op 

 te merken is nog, dat de genoemde veranderingen van het Mak. schrift, niet 

 altijd te zamen behoeven te gaan. 



Bij het gebruik van het Arabisch letterschrift, worden steeds de klinkerteekens 

 gebruikt. Vrij geregeld schrijft men de a lang op het einde van een woord, 

 dus (wat de slotlettergreep betreft) : and, kind, amd, vader, öhd, gekookte rijst 

 enz. ; steeds kort in de lettergreep voor die, waarop de klemtoon valt, in een 

 door een neusklank gesloten lettergreep, alsmede bij de in § 1. genoemde 

 eenlettergrepige woorden. Zeer onregelmatig is men daarentegen bij het 

 schrijven van de korte a in de voorlaatste lettergreep, als die open is en er 

 de klemtoon op valt. Door invloed van de Maleische spelling is men geneigd 

 de a dan steeds lang te schrijven, maar dewijl de uitspraak daartegen strijdt, 

 spelt men zonder eenigen regel, hetzelfde woord nu eens met de korte, dan 

 met de lange a. Herkent de Bimanees in het woord uit zijne taal een, dat 

 ook in het Mal. gebruikelijk is, dan richt hij zich meestal geheel naar de 



(') Van het door Raffles het eerst vermelde oude Biraanecsche schrift heb ik nooit iets te zien kunnen krijgen, 

 ook heet elk overblijfsel er van verloren te zijn geraakt. Evenwel spreekt men er van als van eene bekende zaak. 



