14 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



op de voorlaatste, maar een nevonaccent op de eerste lettergreep valt. Daarom 

 kan de klinker in zulk een eerste lettergreep ook lang zijn. Zie voorts § 7. 

 Dergelijke woorden zijn gewoonlijk ontstaan uit samenkoppeling van twee 

 tweeletlergrepige woorden of door herhaling met veranderde klinkers, of wel 

 bevallen zij een tweelellergrepig prelix Ontslaat zulk een woord door afleiding 

 met een nog beslaand prefix uit een drielellergrepig grondwoord, dan wordt bet 

 als één woord uitgesproken. Vijflettergrepige woorden, als bijv. sambara-mbura 

 bevatten steeds duidelijk een in onbruik geraakt prefix, zij hebben dus steeds 

 het hoofdaccent op de voorlaatste, en een nevenaccent op de tweedeleltergreep. 

 Eenlettergrepige woorden zijn weinig talrijk, de partikels bestaan evenwel 

 dikwijls uil eene lettergreep. Een enkele maal wordt een woord, dal in de 

 verwante talen eenlettergrepig is, in hel Dim. tweelellergrepig gemaakt dooi- 

 de vocaal die het beval, nog eens te herhalen, zoo masa, namelijk gelijk Mal. 

 mas, laa voor lala = Jav tal, waarschijnlijk is in sampuru, in beteekenis het 

 Mal. sèmbur, om een of andere reden de eindconsonant op deze wijze gespaard 

 gebleven. Op te meiken is, dal deze woorden (de eenige mij bekende waar 

 deze sluitende medeklinkers op deze wijze zijn bewaard gebleven, zie ook de 

 volgende §) oorspronkelijk op /, r of s eindigden, wat aan het Makassaarsch 

 herinnert, dat deze sluitende medeklinkers regelmatig door een vocalen naslag 

 spaart. In het Dim. evenwel wordt deze vocaal aan het einde op gewone wijze 

 uitgesproken. Woorden, die behalve in eenlettergrepige!), nog in tweelettergrepigen 

 vorm voorkomen door voorvoeging van eene vocaal als bijv. het Mal. emas 

 naast mas, zijn mij in het Dim. niet bekend ('). Wel plaatst de taal meermalen 

 eene a voor drieletlergrepige woorden, welke met eene d, dj of r beginnen en 

 wier eerste leltergreep de vocaal u bevat, zoo aduniya naast duniya (Arb. 

 dunya) ; aduriya naast duriya (Mal. duriyan), adjumaa naast djumaa (Arb. 

 djumaal), arupiya naast rupiya, arubana = Mal. rèbana. De vocale voorslag 

 dient hier lot sparing van de u, welke men, gelijk boven gezegd is, geneigd 

 is in a of i te veranderen. 

 § 6. Het Dim. duldt geen medeklinkers aan het eind van een woord. In het 

 algemeen wordt ook de sluitmedeklinker van overgenomen woorden in den 

 uitspraak afgeworpen; men pleegt haar echter wel te schrijven, wanneer men 

 ten minste met den eigenlijken vorm van het woord bekend is De Bimanees 

 kan evenwel een sluitenden medeklinker zeer goed uilspreken, dientengevolge 

 blijft bij sommigen, meer ontwikkelden, de medeklinker ook wel in de uitspraak 

 bewaard. LJij enkele aan bel Arabisch ontleende woorden, welke op eene / 

 eindigen is dit, allhans ter hoofdplaalse, vrij algemeen het geval, zoo zegt men 

 meestal asal (Arb. acal), daarentegen pleegt men een woord als kapal, hapa 

 uit te spreken. Op te merken is de verbastering hadjal uit het Arb. hadjat. 

 Achter enkele woorden waarvan men den sluitmedeklinker om een of andere 



(') Mogelijk beval een woord als eli, geluid (vgl. Jav. ling en Sawa. li; Sikka. Hing) oorspronkelijk zulk een 

 vocalen voorslag, welke thans echter onafscheidelijk met hel volgende verhouden is. 



