BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 15 



reden wil sparen, wordt somtijds ecne a (als vertegenwoordigster van depepet) 

 geplaatst, bijv. malama (in malama djumaa, Mal. malam djumaal), kadju manisa, 

 (Mal kayu mams). Natuurlijk blijft bij zulke woorden het oorspronkelijk 

 accent bewaard. Men vergelijke hierbij een vorm als het Bug. passale of 

 passaleng van het Arb. fagal. Een vorm als hamisi van het Arb. c/tamisj 

 is waarschijnlijk uit het Mak. ontleend. 



Op te merken is nog, dat de Bimanees bij het spreken van de geniliefvormen 

 der persoonelijke voornw. ku, mu, na en ia als aanhechlsels, alsmede van de 

 enklitische nadrukwijzers ra en sa of si, zeer dikwijls de vocaal weglaat, zoodat 

 bijv. ruma-ku (-mu, -na, -la), mijn (uw, zijn, onze enz. heer) wordt lot ruma-k 

 (ruma-m, ruma-n, ruma-l), ede-ra vormelijk Mal. ilu-lah lot ede-r, na-èda-sa (of 

 si) (indien hij ziet) tot na-èda-s. Ook van ra voor ro (en) in samenstellingen 

 wordt dikwijls de vocaal weggelaten: inar ama voor ina ra ama, moeder en 

 vader, ouders, ede-r pehe voor ede-ra-pehe, onderrichten. De vocaal aan het 

 einde der woorden wordt ook in deze gevallen, lang uitgesproken. 



Van één niet ontleend woord is de sluitmedeklinker bewaard gebleven, dewijl 

 bet alleen voorzien van het aanhechlsel e (vgl. § 189), in den vocatief 

 gebruikelijk is nam. kaman-e, (uitgesproken met het accent op e) makkers! 

 (waarschijnlijk = Mal. teman vgl. § 25). Tegenwoordig wordt de e ook wel 

 weggelaten, maar dan wordt het woord met het accent op de laatste lettergreep 

 uitgesproken alsof de sluitende n eene verkorting was van den genitief van 

 het pers. voornw. derde pers. na. 



Aan de uitspraak der eindvocalen is thans in het algemeen niet meer Ie hooren 

 of het woord oorspronkelijk door een medeklinker gesloten werd of niet, vgl. 

 § 2, uitgezonderd zijn evenwel de eenlettergrepige woorden, die niet tot de 

 partikels behooren en met korte vocaal uilgesproken worden, als pet, pachter, 

 uit het Mal. pak, Holl. pacht, tji Mal. Chin. tjet, verf, nö Sumba. mong, Mal. 

 gong enz. waarin de uitspraak der vocaal op een weggevallen consonant wijst. 



Als sluiters van eene lettergreep in een woord kunnen ook de neusklanken 

 voorkomen, zoo de volgende lettergreep met eene verwante consonant begint. 

 Op te merken is dat, wanneer de twee laatste lettergrepen van een drielettergrepig 

 woord, waarvan de eerste lettergreep door een neusklank gesloten is, herhaald 

 worden (vgl. § 175), de bedoelde neusklank mede herhaald wordt. Zoo luidt 

 de herhaling van kanljowa (kuil) kanljowa-ntjowa, van tambari (zich omwenden), 

 lambari-mbari enz. De neusklank aan het begin van de herhaalde lettergrepen 

 heeft geen invloed op de uitspraak van den eindklinker van het grondwoord. 

 Hieruit schijnt veel opgemaakt te kunnen worden, dat voor het gevoel der 

 Bim. zulk eene uitsluitende neusklank meer behoort bij den volgenden medeklinker. 

 Op de uitspraak heeft dit echter, behalve bij de herhaling, geen invloed, vgl. 

 § 2. Andere medeklinkers duldt het Bim. aan het einde van eene lettergreep 

 in een woord niet. Wordt in een ontleend woord zulk eene lettergreep door 

 een medeklinker gesloten, dan wordt deze gespaard door naslag van den klinker 



