BtMANEESCHE SPRAAKKUNST. 1"1 



KLANKVEESCHIJNSELEN. 



De a beantwoordt in den regel aan eene algemeene Mal. Pol. a, hetzij deze 

 dan lang of kort uitgesproken wordt (vgl. § 2), de d komt in den regel overeen 

 met eene Mal. Pol. lang uitgesprokene a. Betrekkelijk zeldzaam gaat eene 

 oorspronkelijke a (of a) in het Bim. in een anderen klinker over, zoo dit 

 het geval is, verandert zij meestentijds in de o (zie § 10). Voorb. ada (slaaf) 

 Mak. ata, ama (vader) Bug. idem, ana (kind) Mal. anak, dana (grond) Mal. 

 tanah, lampa (gaan) Jav. lampah, ndadi (worden, gelukken), Mal. djadi, nangi 

 (weenen) Mal. tangis, mënangis; arn (stamper) Mal. alu, ndano (stilstaand water) 

 Üaj. danau, mbuda (blind) Mal. buta, ivura (maan) Mal. bulan, èda (zien) Bug. 

 ita, oma (droog rijstveld) Mal. huma, ina (moeder) Bug. idem, enz. Ara (boseh) 

 Jav. alas, ntjdra (verkeerd) Mal. salah, awa (beneden) Mal. bawah, fdre (rijst) 

 Mal. padi, fai (rog) Mal. pari, dri (jongere broeder) Jav. ari, mbdru (weduwe) 

 Mal. balu, enz. 



In de eerste lettergreep van een drielettergrepig woord kan de a in plaats 

 van elke andere vocaal komen. Voorb. pasaha (erfstuk) Mal. pusaka, salepe 

 (buikband) Mak. sulepe (sjerp), sadeka (aalmoes) Mal. Arb. sidekah, kadeï voor 

 kedeï verkorting van akedeï (hier), karowa (of karoa) uit korowa) (de qoran), 

 alowa = olowa, het Mak. oiowang (voorsteven). De prefixen bevatten allen 

 de vocaal a. Het is moeielijk uit te maken of de a hier voor een pepët slaat, 

 gelijk bijv. het Jav. en Mal. hebben, dan wel, of de a, die hier stellig oorspronkelijker 

 is. is bewaard gebleven. 



De a kan voorts in de eindlettergreep van een woord eene oorspronkelijke 

 pepet vervangen, indien ook de voorgaande geaccentueerde lettergreep deze 

 vocaal oorspronkelijk bevatte, welke dan in 'het Bim. tot i of e wordt, bijv. 

 ringa (hooren) Oud. Jav. rengö, Jav. rungu, Mal. dengar; mpinga (doof) Tumpak. 

 wèngel, Bal. bongol; hela (lusschenruimle) Mal. hëlat, Jav. èlet; mpesa (ledig) 

 Bul. pesel. Dikwijls wordt evenwel de oorspronkelijke pepet in de slotlettergreep 

 ook door eene i of e vervangen (zie § 8 en 9). 



In baba (omwinden) Mal. bebal, Jav. bëbëd, Mak. baba is de e in beide 

 lettergrepen door eene a vervangen. Nog komt de a weleens in plaats van 

 de pepet in eene slotlettergreep zoo de voorgaande eene a bevat, bijv. ddra 

 (hongerig) Manggar. darëm, waarschijnlijk hetzelfde woord als Bul. arem, wafa 

 (foudraal), O- Bug. watë. In dit geval is echter i meer in zwang. 



Ook in de geaccentueerde lettergreep kan de a voor eene oorspronkelijke pepet 

 slaan, zoo de slotlettergreep eene a bevat: rafa (belelpruim) Mal. sépah (zie 

 § 22) ; raba (omheining) Bug. rabang ; sana (rustig) Mal. senang, Mak. sannang ; 

 kala (rood) Bug. tjala; nfanda (aanzien) Kölo. tonda, vgl. Daj. tendjang; 

 santjamba, ntjamba (verspreid) Jav. sëbar; zoo de laatste lettergreep eene a 

 bevat, wordt anders de pepet gewoonlijk door eene e weergegeven. Zeldzamer 

 treft men de a voor de pëpël aan, zoo de laatste lettergreep eene andere vocaal 



TEBB. BAT. CEK. XVU1L. 2 



