22 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



of uit u ontstane o heeft, bijv. lelo (slak, verbrijzeld), Mal. luluh, nggero (mager), 

 Mal. kurus (vgl. § 12 en § 154, wewu (Kólosch dialect: fuik) Mal. bubu, elo, 

 uiteinde, Mal. udjung. Ook treft men de e wel eens in plaals van in de 

 geaccentueerde, in de laatste lettergreep aan, bijv. nggore (verruild), Bal. en 

 Daj. hurup, Mal. urup, vgl. § 19 en § 154, sudje (braadspil), Jav. sunduk, Mak. 

 sudê, lunde (tros) Jav., lundun, Mak. tunrung. 



Ook wordt wel eens e — e voor eene oorspronkelijk u — u aangetroffen, bijv. 

 wele (oorspronkelijk : kiekendief, Jav. wulung, dewijl echter het Mal. helanq 

 heeft, kan de e — e hier ook uit e— e ontstaan zijn; kere, haar op hel lichaam, 

 waarschijnlijk nevenvorm (met prefix ka) van iri (haartjes op de padi), Mal. bulu. 



Ook als de slotlettergreep eene a bevat, kan eene u tot e worden, bijv. 

 rempa (aanstooten) naast rumpa, Mak. tdrumpd, tiéfa (vergelen), Mal. lupa en 

 met klinkeromzetting: hentja (soort spook), Mal. hanlu. 



Als voorbeelden van e voor u in de laatste lettergreep, kan aangehaald worden 

 röpe (schors, schil), Lampong. karumpung; waarschijnlijk is ook rede (pijn, minne- 

 pijn) = Mal. rindu; vgl. Sawu. kepue = Jav. puhun, Bim. fuu, tare, Mal. lerung. 



Eigenlijk heeft men hier te doen met eene verwisseling van u en i, vgl. de 

 volg. §, waar de i onder de hierboven behandelde invloeden tot e geworden is. 



Eene oorspronkelijke a in de geaccentueerde lettergreep wordt somtijds e 

 door invloed van eene volgende i, bijv. ntedi, in de uitdrukking ntadi ro ntedi 

 (aanplant) uit ntadi (planten), deni, Kólo. kadempi, Mak. dampt (nabij), mèngi 

 (geurig), Jav. wangi, sepi (soort garnaal), Bul. sapun (waarin de t dus waar- 

 schijnlijk voor eene oorspronkelijke u staat), dei (diep, binnen), Jav. dalem (i 

 dus voor de pepët). Ook de uit t ontstane e kan denzelfden invloed hebben, 

 bijv. nee (opklimmen), Mal. naik en waarschijnlijk mbere (overstrooming), Jav. 

 bandjir, vgl. § 16. 



Zeer zeldzaam verandert de a in e door invloed van eene volgende w, een 

 voorbeeld is djenggo (baard,) Mal. djanggut. Vgl. § 10 en § 50. 



Ook wordt e voor a in de geaccentueerde lettergreep aangetroffen, wanneer 

 de eindlettergreep eveneens a bevat: sambeya (bidden), Mal. sembahyang, kaleya 

 (vlammen) Bul. layas, lewa (strijden), Jav. lawan, vgl. Mak. ewai, djèka naast 

 djaka voor het Arab. zakdt, nempa (lappen), Mal. tampal, (menampal). 



Somtijds staat ook voor eene oorspronkelijke a in de slotlettergreep eene e; 

 bale (werpen) Jav. balang, wele (kiekendief) Mal. èlang, Sund. hölang ; vgl. 

 Jav. wulung, rome (zwak), Mal. lemah, Bug. lammd, vgl. Bul. lëme. Waarschijnlijk 

 is hier de a eerst tot e geworden. In lee = Mal. tahan, zijn de beide a's tot 

 e geworden, te vergelijken is Bug. pepang (plank) met Jav. papan. In lóke 

 (openmaken), Mak. en Bug. luka, schijnt de e door invloed van de voorafgaande 

 u (o) ontstaan te zijn, mogelijk ook in tule (terugstooten), Mal. Jav. tulak. 

 Tusschen lenggo (hoog) en het Manggar. langkas, Saleijer. langkasd, schijnt 

 men een tusschenvorm welke u in de beide lettergrepen bevatte, aan te moeten 

 nemen, vgl. het Kólosche kalonggo en § 11. 



