B1MANKES011E SPRAAKKUNST- 23 



tfiwi (negen), Snmba. en Anibon. siwa, Sikka. hüva enz. Voorts vergelijke men 

 mpöngi (stom) met Sawu. banga, Sumba. kambanga; en ook met Sikka. ngangan; 

 böngi met hel Mal. beras (vgl. § 20) en waarschijnlijk ook lohi met Jav. 

 mulah, Sumba. en Sikka mula enz. (voor de / vgl. Sumba. luri (leven) met 

 Bim. mori enz. en voor de h zie § 19). 



De opeenvolging i — i voor i — a in Ijiwi is wellicht te vergelijken met die 

 van a — i, a—a, u — a voor u — « of i— i, vgl. § 7, ditzelfde kan van lohi gelden. 

 Bij de andere woorden schijnt de a eerst tot een popel verdoofd te zijn, als 

 bijv. in het Bug. warm = Mal. beras. Nog is het Kolósche howi. partikel van 

 den vetatief, met het Tag. huwag te vergelijken. 

 § 10. De o en ö (welke, in oorsprong, in het algemeen niet van elkander te 

 scheiden zijn) beantwoorden in de eerste plaats aan dezelfde vocaal elders, 

 hetzij dan lang of kort uilgesproken, bijv. höto (spelen), Jav. botoh; kadödo 

 (soort gebak), Mal. dodol; gölo (soort houwer), Mal. golok; ponto (armband), 

 Mal. pontoh, Mak. ponto, djoro (overhellen), Jav. doyong, Mak. rorong; bore, 

 (inwrijven en bëdak) Jav. boreh, kantjowa (kuil), Mal. lobang, vgl. § 22, wadjo 

 (soort uitroep), Jav. ayo, matjo (soort hak), Mal. paljol; mbèko (krom), Mal. 

 béng kok, enz. 



Zeer dikwijls heeft er verwisseling van u en o (o) plaats. Dit geschiedt 

 trouwens in de verwante talen eveneens, zoo hebben bijv. de talen van Celebes 

 zeer dikwijls o waar het Jav. en Mal. u hebben, beide vocalen zijn dus niet 

 altijd goed uileen te houden. 



Voor eene u in de beide laatste lettergrepen elders, heeft het Bim. meermalen 

 o — o of o — o, bijv.: sasöngo, (snor), Mal. sungut; sóno (soort visch), Mak. 

 sünü; soro, (uilspruitsel), Bul. suru; köko, (kraaien), Mal. kukuk, Mak. tingkoko; 

 gondo, (kaal), Mal. gundul; kódó (reiger), Mal. kuntul, Mak. kondo; kölo (soort 

 broodvrucht), Sumba. kuht, möro (groenachtig), Sumba. muru. Ook o — u voor 

 u — u elders komt voor: lodu (zonnehoed), Mal. ludung; longgu (bewaken), Mal. 

 lunggu; horu (helpen), Mal. luimig, (vgl. § 19), fou (nazetten), Mal. buru, vgl. 

 § 7, 8 en 9. 



Eene oorspronkelijke u wordt in de voorlaatste lettergreep meermalen tot ó 

 of o, zoo de laatste de vocaal a of i (hetzij oorspronkelijk, hetzij uit een pëpët 

 ontstaan), of eene uit i ontstane e heeft, bijv. oma (droog rijstveld), Mal. 

 huma; ösa (wrijven), Jav. usap; göla (suiker), Mal. gula; rowa, (feesten voor 

 de dooden), Mal. Arb. aruwah; mpóka (gebroken), 0. Jav.. pukah ; (ook in 

 longgo (ruim, los), Mal. lunggar, is de vocaal op dezelfde wijze te verklaren, 

 daar de vocaal in de slotlettergreep oorspronkelijk eene a was), Ijori, vormelijk = 

 Mal. tjuri; mori (leven), Jav. urip; ntjöki (moeielijk), Jav. suker; bole (aap), 

 Sumba. buli; öne (nut), Bat. uli (voordeel), vgl. Mal. oleh; nljobe (gekerfd), 

 Mal. sumbing; more (rond), Sund. bulöd; póde (draaien), Jav. pulër; enz. 



Ook in de slotlettergreep wordt eene u meermalen tot o (of ó) zoo de 

 voorlaatste eene a of wel eene i of e (die ook uit «ontstaan kunnen zijn), 



