BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 27 



bëdug; karöku (vlieg), Bal. lëgu (muskiet), tolu (drie), Jav. telu; sóbu (nest), 

 Bal. sëbun; söku (soort wortel), Mal. tjékur; nóro (slok), Sund. lëguk', wolu 

 (losbarsten), Bug. ballu; ngontjo (zuur), Jav. kef jut enz. De uitspraak van 

 dobu, is wel te verklaren uit een vroeger dowu, (het Kölosch heeft lowu). 

 Het Sumb. verkiest hier juist als meest regelmatige vocaal de i, dus bisu; 

 tibu enz. 



Doch ook als de slotleüergreep een a, i of e (maar niet, zoo zij uit een 

 pëpët ontstaan zijn), bevat, komt somtijds de o of o in plaats van een pëpët. 

 Bijv. Ijorna (kabayaspeld), Sund. sömal (speld), vgl. Mal. sëmal (insteken); 

 paröpa (soort boom), Mal. parepal', bola (ontwaken), Sumba. wala, vgl. ook 

 rome (zwak), Mal. lemah, alsmede köde (lubben) met Sumb. këla, vgl. § 8 

 en mpöngi (stom) met Sawu. banga, Sumba. kambanga, vgl. § 9. De o in 

 öha (gekookte rijst), is dus waarschijnlijk gelijkwaardig aan de e in een Mal. 

 ëmas. Voorbeelden met i of e in de laatste lettergreep zijn móli (zee), Sanggar. 

 mettie, vgl. Sikka metling mëtting bennu, mara (vloed, ebbe), {bennu = Mal. 

 pënuh, mara, Mak. idem droog); ködi (een kittelig gevoel hebben), Jav. gëli; 

 kaböli (pokken), Ponos. buli, doch Bug. balli; ijoi (prijs), een nevenvorm van 

 weli, koopen, vgl. § 21, pode (slinkboontjes), Mal. pëlai; köne (zelfs) Bug. 

 kanneng, vergelijk ook lalöse (fluisteren), met Jav. kalësik. 



Ook in de slotleüergreep vervangt o somtijds een pëpët, bijv. ndako 

 (aankleven), Jav. raket ; ndapo (dichtaaneen, vastzitten), Jav. rapël ; óto 

 (begeleiden), Jav. alër (zie beneden). Bij deze woorden bevat de voorlaatste 

 lettergreep althans oorspronkelijk eene a. Evenwel schijnt ook sanggöbo 

 (vooroverliggen), aan een Jav. kurëb (met omzetting, vgl. § 26), gelijkgesteld 

 te kunnen worden. Zie ook onder o voor a in de slotleüergreep. 



Of een oorspronkelijke pëpët in de beide laatste lettergrepen wel eens door 

 ó — o wordt weergegeven, kan ik niet met zekerheid bepalen. Wel is waar 

 beantwoordt een woord als wöko (groeien), aan een Bug. wakka, Mak. bakkd, 

 doch mogelijk is de vocaal en de slotleüergreep oorspronkelijk a geweest en 

 later verdofd, gelijk dat in het Bug. dikwijls plaats heeft, wellicht is mbölo 

 (veel), een andere vorm van tebe (dik), met omzetting, vgl. § 8 en is donggo 

 (berg, gebergte), met Jav. tënggër, gelijk te stellen. 



Dewijl eene u tot o (o) kan worden onder dezelfde omstandigheden waar 

 deze laatste vocaal een pëpët vervangt, is het zeer wel mogelijk dat deze 

 pëpët eerst tot u geworden is, vgl. de volgende §. Van enkele woorden 

 als paröpa, ndapo enz. is dit vrij zeker. 



Somtijds wordt eene oorspronkelijke a in de voorlaatste lettergreep tot o; 

 als de laatste eene u of daaruit ontstane o heeft ; is de u in de slotleüergreep 

 onveranderd gebleven en volgt zij terstond op de o, dan wordt zij steeds van 

 de voorafgaande o afgescheiden uitgesproken. Voorb. doü (mensch), Mak. lau ; 

 wou (lucht, geur), Mal. bau ; tjoü, wie ? naast au, wat ? röo (blad), Mal. daun ; 

 döo (ver) Mal. djauh; föo (mangga), Mal. pauh; öo (bamboe), Kólo. keu (met 



