28 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



prefix ka), Bug. awo; ngoru (naar visch ruiken), voor * ngg'oru Jav. arus', 

 ponggo, (bijl), Mak. pangkulü; löho (plaatsen), Mal. taruh, löro (Iandpunl), Mal. 

 landjung. Bij vele woorden blijft de a echter onveranderd. Naast elkander 

 beslaan nggabu en nggabu (dicht begroeid, behaard). 



Doch ook in andere gevallen komt ö, ook wel eens o, in de plaats van a. 

 Naast elkander bestaan langa en lènga (wijd uiteen, schaars), vgl. Jav. lang ka, 

 longka, en hel Bul. lengka, schaars. Waarschijnlijk is in dit woord een 

 oorspronkelijke pëpët op tweeërlei wijze behandeld geworden, oi' bestonden er 

 oorspronkelijk twee vormen: een met een pëpët, een met a in de voorlaatste 

 lettergreep. Uit de Mak woorden pamakkang (zolder), en rappo-rappo (hangslot), 

 evenwel, hebben de Bim. pamöka en röpo-röpo gemaakt, Bö (wetboek), wordt 

 wel eens geschreven bob en is dus waarschijnlijk uit het Arb. bah (uitgesproken 

 bob) ontstaan. Andere voorbeelden zijn löpa (slaan met de hand), Mal. lampar, 

 öto (begeleiden), Jav. aler, lodja (zeilen), Mal. layar, oi (water), Mal. ajer 

 (wellicht heelt hier evenwel eene voorafgaande w invloed gehad), wellicht, 

 is woi, tand = Jav. bahem (kies), vgl. Bul. waang (tand), te stellen. Naast 

 elkander beslaan nog hadi en hodi (verheugd). Bij enkele dezer woorden kan 

 de o verklaard worden als in lönga, bij andere is een directe overgang van 

 a in o aan te nemen. 



Ook in de slotletlergreep komt wel eens eene o voor, waar de verwante 

 talen a hebben, bijv. longgo (los, ruim), Mal. lunggar, Sumba. kalongga, katöo, 

 Kölosch (hard), Mal. tèras, O. Jav. twas; ömo (in den mond houden), Bug. 

 omang; godo (pakhuis), Jav. gudang: lembo (breed), Mal. lebar, Bul. lempar, 

 vgl. 0. Jav. wèlar, Sumba. mbelar; mito (in meè milo, pikzwart), Sikka. 

 mitang, Sumba. meting, vgl. Jav irëng. De twee laatste voorbeelden leveren 

 waarschijnlijk weder voorbeelden van de vervanging van een pëpët of van eene 

 tot pëpët verdofde a door o, van de andere laat zich dat niet met zekerheid 

 bepalen. 



Zelden heeft het Bim. a waar in de verwante talen o gevonden wordt, als 

 in voangga (dij), Mak. bongka; baka (wegjagen), Mak. bongka. In deze woorden 

 zal de a wel de oorspronkelijke vocaal zijn. Somtijds wordt in het Bim. een 

 o aangetroffen waar de verwante talen eene i vertoonen; bijv. döku (wan), 

 voor * dogu, vgl. § 12, Ponos. Bol. Mong. digu, Bat. anduri, Mal. njiru; mpdso 

 (zweer), Mal. bisul, vgl. Bal. busul (bloed vin). Het Bal. busul wijst aan dat in 

 deze woorden eigenlijk u — u, met i — u verwisseld is, gelijk zoo dikwijls plaats 

 heeft; de eerste u is, gelijk boven besproken is, in het Bim. tot o geworden. 

 Nonlo (over eene brug gaan; brug), is wel te vergelijken met hel Mal. lili, 

 menili, hier zal dan oorspronkelijk u — u tegenover i — i gestaan hebben, voorna 

 (snot), schijnt gelijkgesteld te kunnen worden met het Sumba. wira, Sawu. 

 wari, vgl. § 21 en 28. Hier zal men wel te doen hebben met het omgekeerde 

 van het in § 9 behandelde geval, nam. met u voor i, welke op de gewone 

 wijze tot o geworden is. Dezelfde verhouding schijnt te bestaan tusschen 



