30 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



(schudden), Mak. tunlung ; Mal. kapapa (vergeven), is waarschijnlijk met Mak. 

 poporó te vergelijken. Vgl. ook Kólo. karalu in § 9, en lenggo in § 8. 



Eene u voor wo elders, vertoont rau (soort vrucht), Mak. rawo; vgl. vormen 

 als Sumha. kalau, Sawu. kedjau met Fidji. kalavo, Mak. balawo. Op deze 

 wijze schijnt ook ure naast bore (wrijven met iets), Ie verklaren te zijn. 

 §12. In het algemeen beantwoorden Bim. k, g en ng aan dezelfde klanken in de 

 verwante talen. Bijv. kapu (sluiten), Mak. kapü; kebe (onkwetsbaar), Mal. 

 kebal; kipi (onder den arm dragen), Jav. kempit; koha (klapperdop, schedel), 

 Mal. tengkorak; kui (linksch), Mal. kiri; baku (mand). Mal. bakul; baka 

 (verschrikken). Mak. tabangka; wekt (lichaam), Sumba. wiki; mbèko (krom), 

 Mal. béng kok; tiki (stok), Jav. leken; söke (opgraven), Bug. süké; puka (soort 

 net), Mal. pukat, enz. 



garo (krabben), Mal. garuk; gendi (waterkruik), Mal. gendi; gondo (kaal), 

 Mal. gundul; nggunli (schaar), Mal. gunting; djagu (met de vuist slaan), Jav. 

 djagur; djenggo (baard), Mal. djanggul; longgo (ruim), Mal. lunggar; enz. 



ngdra (naam), 0. Jav. ngaran; ngamu (amok maken), Mal. mëngamuk; angi 

 (wind), Mal. angin; mèngi (geurig), Jav. wangi; ringa (hooren), Mal. dengar; enz. 



Na den neusklank in een woord heeft de k neiging om tot g te worden, 

 bijv. langga (stappen), Mal. langkah; lenggo (hoog), Sal. langkasa; linggi 

 (oprollen), Mal. lingkar, Jav. lengkër; nangga (de nangka), ijanggi (kop), Mal. 

 tjangkir; ponggo (bijl), Mak. pangkulü; binggu (dissel), Mak. bingkung; rang- 

 gasasa voor * rangkasasa uit Mal. Skr. raksasa ; enz. Somtijds is de ngg nog 

 tot ng geworden (vgl. § 24) bijv. lönga (niet dicht, schaars), Bul. lengka. 

 Evenwel komt de k na den neusklank vonr, in een aantal woorden, waarbij 

 zeker niet aan overname kan gedacht worden, als: bengke (stijf), Sav.bengkeng 

 (stijf hoofdig); singku (arm), naast tjihu (elleboog), rungka (afbreken), mangke 

 (met de hoorns stooten) enz. 



Daarentegen kan een woord niet met ngk aanvangen, maar moet de k in 

 dit geval tot g worden, terwijl ngg wederom tot tig worden kan, dus: nggero 

 (mager), Mal. kuvus; ngguwu (tijdelijke verblijfplaats), Jav. kuwu; ngende (be- 

 delen), Jav. kere; (vgl. §13) ngare (ruw), Mak. karisd, enz. vgl. ook § 19. 



Omgekeerd wordt g, niet voorafgegaan door een neusklank, dikwijls tot k, 

 bijv. kadi (jeuken), Jav. galei (vgl. § 13): kakida (huiveren), Mal. gelar; kiri 

 (iets draaien), Mal. giling, (vgl. § 16), ködi (een kittelig gevoel hebben), Jav. 

 geit (vgl. § 13), kaba (licht), Bal. gampang, (vgl. § 14), doku (wan), Bol, 

 Mong. digu, (vgl. § 10) laka (in lewa ro laka: strijd, ruzie) Mal. Jav. laga; 

 karöku (vlieg), Bal. Sawu. legu (muskiet); enz. 



Voorts wordt eene oorspronkelijke k in het Bim. dikwijls tot h en is 

 omtrent de ng de veel voorkomende verwisseling der neusklanken in het oog 

 te houden. Hierover, alsook over eenige minder veelvuldig voorkomende 

 klankwisselingen enz. vergelijke men voor: 



k % 19, 20, 23, 25 



