BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 5l> 



pötju, Sumba. kapisu, Manggar. petjw, vergelijk voorts baing (doorn, stekel), 

 Bim. pae (angel); bette (bete) (binden), Bim. pele; bolek (vel), Bim. mpore; 

 baa (reeds), Sumba. mbada, Bim. mpada (geëindigd, op). Bij de laatste vier 

 woorden, waarvan mij de vorm in andere talen niet bekend is, kan ook het 

 Bim. afgeweken zijn. Daarentegen is p voor b, zoowel in het Sumbaasch als 

 in het Sikkaascb, zooal niet onbekend, toch niet gewoon. Sporadisch worden 

 deze verwisselingen ook in andere talen aangetroffen, bijv. Jav. biyas, Mak. 

 pilasd; Bug. pitja, Daj. bisa. Evenmin als voor den overgang van t in d, 

 schijnt voor deze verwisselingen een regel opgesteld te kunnen worden. 



Zeer moeielijk is het ook eenige regelmaat te vinden voor de gevallen 

 waarin eene f eene oorspronkelijke p vervangt. De Bim. woorden, welke ƒ in 

 het woord hebben, eindigden oorspronkelijk, voor zooverre mij hunne vormen 

 in andere talen bekend zijn, gewoonlijk op eene vocaal of eene h, of een neusklank. 

 Hiertoe zijn ook te rekenen die woorden, welke in het Mal. enz. op eene r 

 eindigen, welke evenwel in het Jav. verdwijnt, in het Daj. en Bal. tot h 

 wordt (bijv: afu, ntjafa), dewijl ook in hel Bim. deze letter, al waren niet alle 

 eindconsonnanten afgevallen, zou moeten verdwijnen. Eene uitzondering 

 maakt kafa (garen, draad), dat ik met het Mal. kapas meen gelijk te moeten 

 stellen, vgl. Rottin. abas, zoowel kapas, als garen, als ook Sikka. kappa, Mal. 

 kapas, doch gogor (Bim. möro) kappa, draad op een houtje rollen. Of nu 

 omgekeerd elke p in een woord, dat oorspronkelijk op bovengenoemde wijze 

 eindigde, in het Bim. tot ƒ moet worden, kan ik niet beslissen. Eene bepaalde 

 uitzondering schijnen die woorden te vormen, wier voorlaatste lettergreep 

 oorspronkelijk eene pëpët wa<, dus ndupa (vadem), Mal. depa; dipt (mat). 

 Bul. teppe, Bent. dipt, Sumba. lopo, Kólo töpu. Voorts kan eene f niet na een 

 neusklank voorkomen, dus lampa (gaan), Jav. lampah ; mpuu (hulptelwoord), 

 van fuu (stam). Tjapa (schrijlings ergens opzitten), zal wel oorspronkelijk 

 één zijn met ntjafa (ergens in blijven zitten, over iets heen hangen, als 

 bijv. een doek over een heg), de p is hier dus gespaard om eene wijziging 

 in de beteekenis aan te geven. Een woord als nipa, (de nipahpalm) is wellicht 

 overgenomen. 



Omtrent het voorkomen van de f aan het begin van een woord wordt het 

 onderzoek bemoeielijkt door het veelvuldig gebruik van den nasalen voorslag 

 (welke later ook weer verdwenen kan zijn), zoodat bijv. alleen uit het 

 toevallig aanwezig zijn der vormen safaö naast mpaö, safaï naast paï te zien 

 is, dat in deze woorden de f de plaats der p moet innemen. Naar het 

 schijnt, heeft het Bim. dan regelmatig f aan het begin van een woord, wanneer 

 de volgende lettergreep met eene vocaal, eene h of de Maleische r, welke in 

 het Jav. verdwijnt, aanvangt. Voorb. föo (mangga), Mal. pauh ; safaï (bitter- 

 achtig), naast paï, Mal. pahil; fuu (stam), Mal. puhun; fe (rog), Mal. pari, 

 Jav. pe\ safaö naast mpaö (schor), Mal. parau, Daj. pehau. Doch puwi, (persen), 

 Mal. perah, wellicht door de pëpët in de eerste lettergreep. Een woord als 



