BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 43 



bijv. söku (soort wortel), Mal. tjëkur; sintji (ring), Mal. tjinljin; aonljo 

 (peperhuisje), Jav. tjontong; nggusi (aarden pot), Mal. gutji, waarschijnlijk 

 is ook mbisa (breken, als een touw enz.), vormelijk gelijk Mal. peljali, vgl. 

 Bis. posd, ofschoon het de beteekenis van Mal. putus heeft. In sabiya (spaansche 

 peper), Mak. tjabiya, zal de s wel aan de analogie met de drielettergrepige 

 woorden met het prefix sa, zijn onlslaan te danken hebben. 



In isi (zaadkorrel) schijnt de s voor eene dj elders, te staan, gelijk dit nok 

 wel in het Bulusch plaats heeft, zoodat het woord met het Mal. bidji gelijk 

 te stellen is. Vgl. ook Kólo. masu (liggen, slapen), met Bim. maru, vgl. § 15. 



Zie voorts voor s % 19, 20, 21, 22, 23. 

 § 19. De h beantwoordt zeer zelden aan denzelfden klank elders, slechls in enkele 

 woorden als hela (tusschenruimte), Mal. helat; hentja (spook), Mal. hantu, is 

 eene h aan het begin gespaard; ook in het woord is de h gewoonlijk verdwenen, 

 zoowel tusschen gelijke klinkers, als bijv. in paa (bijtel), Mal. pahat; fuu 

 (stam), Mal. puhun; teè (tegenhouden), Mal. tahan, als tusschen ongelijke klinkers 

 als bijv. in pal (bitter), Mal. pahït; taï (drek en zeker goudgewicht), Mal. 

 tahi en tahil; tanaö (leeren), vgl. Jav. sinahu. In het laatste geval worden 

 de klinkers met een hiaat uitgesproken ; eene uitzondering is bau (bras), Mal. 

 bahu, dat wellicht uit het Makassaarsch overgenomen is. In sdha (peper), 

 üaj. sahang, is de h evenwel gespaard gebleven, mogelijk in meerdere woorden 

 waarvan mij de vormen in de verwante talen niet bekend zijn. 



Meestal stelt eene h, zoowel in het begin, als in een woord, eene oorspronkelijke 

 k voor, voorb. : hadju (hout), Mal. kayu; hera (zwager), Sikka. kera, Manggar. 

 kesa; hina (raken), Mal. kena; hudu (luis), Mal. kutu; huri (vel), Mal. kulit; 

 pdha (voederen), Jav. pakan; rahi (echtgenoot), Mal. laki; dahu (vreezen), Mal. 

 takut; mèhe (hoesten), Jav. ngekes ; nahi (betel), Jav. kinang (met omzetting), 

 panihi (vleermuis), Mak. panjiki; tjihu (elleboog), Mal. siku; pohu (omhelzen), 

 Bal. pekul; uhu (nagel), Mal. kuku; enz. In welke gevallen eene k tot h 

 wordt, laat zich niet bepalen, de k van het prefix ka blijft regelmatig gespaard. 

 Ook in het Kölosch wordt de k dikwijls tot h, soms is er verschil met het 

 Bim., bijv. horu (staan), Bim. kidi; daarentegen kaluki (vel), Bim. huri, ook 

 wordt, het prefix ka in eene bepaalde functie wel tot ha, bijv. hateï (aantoonen), 

 Bim. kalei', hanuwa (mededeelen), vgl. Bim. ngowa, zie § 150. 



Eene enkele maal staat h ook voor eene oorspronkelijke t, bijv. hamiya 

 (soort bamboe), Sund. tamiyang ; horu (helpen), Mal. tulung ; riha (de drie 

 steenen, waarop gekookt wordt), Mak. laring, met omzetting. Mogelijk 

 beantwoordt verder (ka)huntu (katoepat), aan Jav. lumlum(an) ; kahundu 

 (verzameld), aan Mak. katulung. Nog onzekerder is het, of hampa (grens), 

 beantwoordt aan Mal. batas (met omzetting) en p voor b na een neusklank, 

 vgl. § 14, en lohi (braken), aan Jav. mulah, Sikka. muta, vgl. § 9 en 16, te 

 meer daar er mij geen zeker voorbeeld bekend is van eene h voor eene t in 

 een woord, zie echter het volgende. 



