BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 59 



omwalling, van taho, goed; hatenggo, krachtig, slerk doen zijn. v. d. bekrachtigen, 

 bijv. een verdrag, van lenggo, krachtig, sterk; katjampo, vermengen en v. d. 

 ook: in hel huwelijk verbinden, van ijampo, vermengd; katjiya, vast doen 

 zijn, bevestigen, bijv. eene overeenkomst, van tjiya, vast, stevig; katjumpu 

 afgedaan doen zijn, afdoen, bijv. eene rechtszaak, van tjumpu, afgedaan, af. 



Met het wederkeerig voornaamwoord beteekenen deze werkwoorden dikwijls 

 zich houden als dat, wat het grondwoord aanduidt, bijv. kabengke weki, 

 zich stijf maken = zich stijf houden, van bengke, slijf; kahengge weki, zich 

 houden alsof men de koorts heeft, van hengge, koortsig zijn, de koorts hebben; 

 kamidi weki, zich stil houden, van midi, stil zijn; kamara weki, zich houden 

 alsof men slaapt, van maru, slapen. 



Van samenstellingen afgeleid, zijn: kadawdra, iets niet doen zijn, (7.6) van 

 da-wdra uit da, niet, en wara, zijn; kaljuwa-ljuwa-lai, elk afzonderlijk doen 

 zijn (90.5) van tjuwa4juwa-lai, elk afzonderlijk, uit tjuwa-ljuwa, ieder, elk en 

 lai, anders, afzonderlijk; kasama-piri, even vlak doen zijn (12.22), van sama-piri, 

 uit sama, gelijkelijk en piri, vlak. 



De eenige mij bekende afleidingen van een transitief werkwoord zijn: karinga, 

 van ringa, hooren, met de beleekenis van : iemand iets mededeelen en kanlau, 

 doen hebben, van ntau, hebben, bezitten; vgl. verder § 57. Karinga wordt 

 geconstrueerd met den accusatief van den persoon, terwijl de zaak, welke 

 medegedeeld wordt, door de praeposilie ba (of ba supu) ingeleid wordt, bijv. 

 na-karinga-du wei-na ba supu wdra-na parenta ruma sangadji, hij deelde zijne 

 vrouw mede, dat er een bevel van den vorst was, (46.14) na-lao karinga wdli-ra 

 pande hadju ba waü-ra dula kali di uma-na, hij ging den timmerman wederom 

 mededeelen, dat de kali naar huis was gegaan, (54.18). Schijnbaar treft men 

 somtijds eene constructie met twee directe objecten aan, bijv. na-karinga-ku 

 wei-n sa-buwa rupiya (hij deelde zijne vrouw mede dat er één gulden was), 

 (24.2) doch het is duidelijk dat deze constructie is ontstaan door het verzwijgen 

 van wara, zijn, voorafgegaan door ba. 

 Aanm. Van èda angi, ontmoeten, lett. elkander zien, wordt afgeleid kaèda angi, doen ontmoeten, 

 ofschoon nu angi oorspronkelijk het direct object van èda moet geweest zijn, dient thans 

 èda met angi, wat het begrip aangaat, als een samengesteld werkwoord beschouwd te worden, 

 al is deze samenstelling dan ook niet vormelijk uitgedrukt, terwijl dit samengesteld werkwoord 

 daarenboven intransitief is, dewijl de persoon, dien men ontmoet, door de praepositie labo moet 

 ingeleid worden, vgl. § 216, zoodal dan ook kaèda angi als van een intransitief afgeleid, 

 moet beschouwd worden. Gewoonlijk wordt evenwel het causativum van réciproque werkwoorden 

 op dezelfde wijze als dat der transitieven omschreven. 



II. Kaada, tot slaaf maken, van ada, slaaf; karahi, tot echtgenoot maken, 

 huwen (van eene vrouw gezegd), van rahi, man, echtgenoot; kawei, tot 

 echtgenoote maken, huwen (van een man gezegd) van wei, vrouw, echtgenoote. 



III. Kaduwa, twee doen zijn, bijv. kaduwa dosa, de zonde twee doen zijn, 

 eene dubbele zonde begaan (87.34) van duwa, twee; zoo ook van het samen- 

 gestelde telwoord duwa mbuwa, kaduwa-mbuwa, bijv. kaduwa-mbuwa rahi, de 



