60 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



echtgenooten twee doen zijn, twee mannen hebben (88.8), kasanai, op een dag 

 doen zijn, van sa-nai, één dag; kasela, uitzonderen, van sela, behalve, 

 uitgezonderd; kakèse, alleen doen zijn, van kèse (meest kèse-kèse), alleen. 

 § 35. In de tweede plaats vormt ka werkwoorden, welke beteekenen: beschouwen 

 als, houden voor, ten opzichte van iemand of iets dat zeggen wat het grondwoord 

 aanduidt. Deze functie van ka hangt, gelijk bekend is, nauw samen met 

 de in de vorige § behandelde. Het grondwoord is hier meest een kwalificatie! 

 werkw. of subst. 



Kafaralu, als verplicht beschouwen van faralu, verplicht; kanae van nae, 

 groot, kan ook beteekenen : als groot beschouwen, bijv. kanae weki, zich zelven 

 als groot beschouwen, zich verheffen : karingu, als gek beschouwen, voor den 

 gek houden, van ringu, gek; kasama, als gelijk beschouwen, gelijkstellen, van 

 sama, gelijk; katjowa, als leugenachtig beschouwen, iemand voor een leugenaar 

 houden, van tjovoa, leugenachtig; karuma, als heer beschouwen, van ruma, heer; 

 van hela, vriend, komt kabela, van daar : kabela angi, elkander als vriend 

 beschouwen, met elkander bevriend zijn (wellicht beter te verklaren als: 

 elkander tot vriend hebben, zie § 216). 



Zelden of nooit worden zij afgeleid van andere verbale grondwoorden : 

 alleen van wdra, zijn, kan het volgende voorbeeld aangehaald worden : na-ka- 

 dawdra-ku weki-na ede raa-kandadi ba ruma Allah la'dla, hij (of men) doet niet 

 zijn lichaam geschapen zijn door God, z. v. a. men ontkent door God geschapen 

 te zijn (8.14). Van het nu alleen als bijwoord gebezigde kombi (wellicht) 

 wordt afgeleid kakombi, van iets wellicht zeggen, iets betwijfelen; op deze 

 wijze kan ook verklaard worden: kanahu, zich iets toeeigenen, lett. van iets 

 zeggen: het is hel mijne, van nahu, ik. 

 § 36. Vervolgens wordt ka gebezigd om werkwoorden te maken van klanknaboot- 

 singen of uitroepen. 



Kangao, miauwen, van ngao, het geluid, dat een kat maakt (ook de kat zelve); 

 kambe, blaten, zooals eene geit, van mbe, het geluid, dat eene geit (mbeè) maakt. 



Deze werkwoorden kunnen ook transitieve beteekenis hebben, bijv. van dje, 



een uitroep, waarmede men een buffel -aandrijft, wordt afgeleid kadje, wal 



transitief gebezigd wordt in kadje sdhe, een buffel aandrijven door dje te 



roepen. Zoo ook kahowe djdra, een paard aandrijven, van howe. Op dezelfde 



wijze zijn gevormd : kaiyo, ja zeggen, van iyo, ja en katjoü, wie roepen, 



iemand vragen wie hij is, van tjoü, wie. 

 Aanm. Er zal wel geen bezwaar beslaan, ook hier ka de beleekenis van maken, te geven, zoodal zulk 

 een werkwoord eigenlijk beleekent: het geluid maken, dat door hel grondwoord wordt voorgesteld. 

 Het Bim. wijkt in de vorming van dergel. woorden, van de verwante talen af; het Bat. bijv. 

 maakt van woorden, die een geluid te kennen geven, inlransitieve werkwoorden door middel 

 van het prefix mar of het infix urn, transitieve met mang (bijv. mandoda, een hond met doda 

 roepen), het Jav. verkiest meeslal, tenzij het 't genoemde intix bezigt bij intransitieven den 

 neusklank evenals bij transitieven (bijv. njapa = katjou), ook de talen die een causatief prefix 

 kennen, maken deze werkwoorden op gelijke wijze, bijv. Mak. anjaung — Bim. kangao, door 

 welke middelen aan hel woord enkel een verbaal karakter wordt gegeven, zonder meer. Het 



