62 BIMANEESCHE SPRAAKKUNSf. 



kacifal, stellen in feanggdhi, wat naast nggahi, zeggen, spreken, aangetroffen 

 wordt, doch alleen, voor zooverre mij bekend is, in den imperatief, bijv. hanggahi 

 weya-pu ruu-na ana-ku duwa-na ede, zegt hoedanig het lot zal zijn voor deze mijne 

 beidwi kinderen! (64.19). Oorspronkelijk zal dit woord wel niet anders beteekend 

 hebben, dan iels tot woord of gezegde hebben, vgl. ook het Bug. powada, nu 

 is deze oorspronkelijke beteekenis evenwel in zoo verre verloopen, dat het 

 evenals nggahi, zonder object kan gebezigd worden, bijv. hanggdhi-pu kai 

 masapöda-pöda-na, spreekt naar waarheid! (64.15). Op dezelfde wijze is ook 

 te verklaren liarawi, iels doen, verrichten, van rawi (vgl. het Bug. pogaü), 

 wat nog vrij duidelijk uitkomt in eene uitdrukking als : karawi rawi mataho, 

 een goed werk verrichten, eene goede daad doen; overigens heeft het spraak- 

 gebruik beslist, dat rawi nu steeds de functie van een substantief vervult (met 

 de beteekenis van: werk, daad, handeling), karawi die van verbum, het kan 

 eveneens als intransitief dienst doen, bijv. nggara na-lao sara pande malao 

 karawi, als de timmerman was gaan werken (50.10). De hier besprokene 

 wijze van afleiding met ka moet thans als verouderd beschouwd worden ; uit 

 een woord als kacifal, van een Arab. grondwoord, blijkt evenwel, dat zij voor 

 betrekkelijk korten tijd nog in zwang was en begrepen werd. 



Aaiini. In kalei = lei toonen, aantoonen, onderwijzen, moet ka eene andere beteekenis hebben, dewijl 

 katcï geheel als tel den persoon, die onderwezen wordt, tot direct object heeft, bijv. sa-nai-nai 

 ratu-ratu-na doü ndai kateï-na, dagelijks werden honderde menschen door hem onderwezen 

 (50.2). Dit wordt bevestigd door den vorm van het woord in 't dialeet van Kölo. nam. hatei, 

 terwijl anders de ka van het prefix nooit in h overgaat. Waarschijnlijk is het eigenlijk een 

 substantief, vgl. § 150. Over boro en kaburo zie § 150. 



§ 38. Sommige van substantieven, door voorvoeging van ka, afgeleide verba zijn in 

 zooverre onregelmatig, dal zij, wat de beteekenis betreft, schijnen afgeleid 

 te zijn, niet van het subst. zelf, maar van een woord, dat zou beteekenen: 

 hebben, zijn met, of als datgene, wat het subst. voorstelt. Zoo bijv. kasikasa 

 iemand straf doen hebben, iemand straffen, van het, aan hel Maleisch ontleende 

 sikasa, straf. Bij dit woord kan ook medegewerkt hebben de analogie met 

 kantjöki, wat o. a. straffen, kwellen, beteekent, dewijl daar een substantief 

 ntjöki, straf, kwelling, tegenover staat ; ntjöki is evenwel geen oorspronkelijk 

 subst, en kanfjöki is regelmatig afgeleid van het intransitieve verbum. Voorts 

 van oi, water, vocht, kaoi, iets met vocht doen zijn, iets bevochtigen, kaoi kai 

 ngonljo, met azijn bevochtigen (4.28) ; van aö, beteekenis, begrip, kaaö iels met een 

 begrip doen zijn, iets begrijpen; katebe, met of als druppels doen zijn, doen 

 druppelen, bijv. katebe oi di asa, water bij druppels in den mond gieten, (66.27) van 

 febe, druppel (vgl. kataru-tebe, druppelen, waar ka een ander prefix is, vgl. 



§ 150); kasupa, als sëpang doen zijn, met sepang verwen, van supa, sëpang-hout. 

 Aanm. Op dezelfde wijze gevormd vindt men, bijv. in het Bug. padara, met bloed doen zijn, doen 



bloeden; padaung, als een blad doen zijn. Het Bug. bezit evenwel daarnevens afleidingen 



als: mddara, bloeden enz. welke het Bim. mist. 

 § 39. Het prefix ka is bovendien nog duidelijk te herkennen in een aantal woorden, 



welke nu als grondwoorden te beschouwen zijn (buiten en behalve de in 



