64 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



ta-diki kanljao-ku kèlo-ta, laat ons de staarten bij elkander binden, (28.19) dikt, 

 binden, kantjao van ntjao, bij elkander komen, elkander ontmoeten of raken. 

 Natuurlijk kan ook reeds het eerste werkwoord met ka afgeleid zijn, bijv. 

 na-ljuwa-ljuwa kamami kalai-ku, zij deed alles afzonderlijk gaar worden, (44.24). 

 Deze samenkoppeling van twee transitieve verba is ook aan de verwante 

 talen niet onbekend, al heeft daar geen vormelijke samenstelling plaats. In 

 het Bim. kan echter het eerste werkwoord in een bepaald geval ook 

 intransitief zijn, bijv. ede-ra nangi kantjii-ntjii kai ade-na, daarop weende zij 

 op hartverscheurende wijze, (57.13), nangi, weenen, kantjii-ntjii, verscheuren, 

 van ntjii, gescheurd. Zoo zegt men ook : mpaa kadihi-dihi ade, samengesteld 

 uit mpaa, spelen en kadihi-dihi van dihi, verheugd, (78.28). 



Men vergelijke ook den volgenden volzin: pai-sa ku-bae kai-ku ade ntjöki 



mandake ku-zakdt kapöda-ku ade, gesteld (of: indien) ik van dergelijke 



kwellingen geweten had, zoude ik het hart waar (oprecht) doende zijn (d. i. 

 met een oprecht hart) de zakdt opgebracht hebben, kapöda van pöda, waar, 

 oprecht, het Arab. zakdt wordt in het Bim. ook als instransitief verbum 

 gebezigd, (85.4). In plaats van samenstelling treft men, als het eerste 

 werkwoord instransitief is, ook eene constructie aan als in het volgende: labo 

 rai-na kapèda-pöda-na ade-na ba supu dahu-na, met zijn wegijlen (d. i. terwijl 

 hij tevens wegijlde) uit al zijne macht, uit vrees, (27.38), waarbij beide 

 werkwoorden in substantiefvorm staan, afhangende van de praepositie labo 

 en dus gecoördineerd zijn. Het schijnt dat de werkwoorden met ka, alleen 

 met ade (hart) als object, op deze wijze bij een intransitief werkwoord de 

 rol van een bijwoord vervullen. 

 § 41. Ten slotte vormt ka in het Bim. ook nog eigenlijke bijwoorden, welke eveneens 

 met het voorafgaande werkwoord eene samenstelling vormen. Voorb.: ede 

 mbeï ngowa katupa-tupa ro kantiri-ntiri-pu labo nahu: apöda-tji ndai weha 

 geeft nu ordelijk en juist te kennen : wat moet nu werkelijk genomen worden ? 

 mbeï ngowa, kennisgeven, katupa-tupa van tupa, in orde en kantiri-ntiri, van ntiri, 

 juist, (34.8) ; nggdhi kantiri-ntiri-pu labo nahu, nggdra wati sara waü-mu horu 

 nahu\ zeg het mij met juistheid, indien gij mij niet helpen kunt, (37.22); 

 na-neè-ra londo lao raka sae-na, na-nenti kantjore-du ba doü, zij wilde naar 

 beneden gaan naar haren broeder, maar men hield haar in menigte tegen, 

 nenti, vasthouden, tegenhouden, kantjore van ntjore = Mal. ramei (75.2); ta-kaa 

 kantjore-pu, laat ons hem in tegenwoordigheid van velen verbranden ! (22.24) ; 

 ai-na nggdhi kanae-nae lalo-mu, na-bola doü mantau roma peya ede, spreek niet 

 al te luid, de eigenaar van het huis wordt aanstonds wakker, nggdhi, spreken, 

 kanae-nae van nae, groot, luid, van de stem (33.41); ampo ta-lambo kantjihi-ku, 

 vervolgens slaat gij hem terdege, lambo, slaan, kantjihi van ntjihi, voldoende, 

 (3.29); sandaka kataho-laho-pu sdhe-mu, bewaak uwe buffels goed! sandaka 

 bewaken, kataho-taho, van taho, goed, (29.42); ede-ra bonto kai ntjai-na ro 

 kuntji katjiya-na kuru besi ede, daarop deed zij de deur toe en sloot de ijzeren 



