BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 67 



gevallen niet aan directe overname gedacht kan worden, bijv. in kawoli = Bim. landa, verkoopen. 

 Een overblijfsel van maka = paka wordt waarschijnlijk aangetreden in woorden als: makaduwa 

 ori kai-na = duwa ori kai-na, ten tweede, enz., vgl. §. 202 



HET PREFIX ma. 



43. Het prefix ma wordt in de eerste plaats gebezigd voor woorden van verbale 

 beteekenis, hetzij grondwoorden, hetzij met ka afgeleide. De functie van ma 

 is hierbij de volgende : het vormt participia activa, welke over het algemeen 

 overeenkomen met onze tegenwoordige deelwoorden. 



44. De actieve deelwoorden met ma, afgeleid van een transitief of intransitief 

 werkwoord (met uitzondering van de kwalificatieve), worden in de eerste 

 plaats gebezigd zoowel tot nadere bepaling van een substantief (of voor- 

 naamwoord) als van een praedicaat. De beteekenis van den vorm komt hierbij 

 duidelijk aan den dag en oorspronkelijk schijnt dit ook de eenige wijze 

 te zijn, waarop zij zelfstandig kunnen optreden, vgl § 102, volg. In onze 

 taal kunnen zij ook bijna altijd door een deelwoord verstaanbaar worden 

 weergegeven, al eischt ons taaieigen ook om ze liever door een betrekkelijk 

 voornaamwoord met volgend finiet werkwoord of door een bijzin, aanvangende 

 met de voegwoorden : als, terwijl, toen, enz. te vertalen. 



Voorb : amu fanda dipi matarambeyo, zwevende wortels van de pandan tikar, 

 (4.14); ana doü malowa-ra karaso weki ndai, een kind, dat zichzelven reinigen 

 kan, (94.41); nasi mangemo nliri rasa-na nggdhi kai-mu raa-wuwa ade-mn, 

 aan (of door) een vogel, welke in de richting van zijn land vliegt, moet gij 

 uw voornemen (om den oorlog te verklaren), zeggen (13.12); bè-ku ntjai 

 malampa èse Kölo, waar is de weg, die naar Kölo gaat? (17.10); ede-ra 

 nangi kantjii-ntjii kai ade-na ba supu samada-na ana-n duwa-n mamidi dri 

 lawa, walt kau luu ba doü matonggu ntjai, daarop begon zij op hart- 

 verscheurende wijze te weenen, dewijl zij dacht aan hare kinderen, die 

 buiten de deur stonden en niet binnen gelaten werden door de lieden, die 

 de deur bewaakten (57.13): wdra sabuwa wai malabo ornpa manggeè di ade 

 nggdro-na, er was eene oude vrouw benevens een oude man, die in hunnen 

 tuin woonden (39.1) ; ndede waü-pu sdra-na ita manggeè di duniya, zoo is nu 

 eenmaal de wijze van handelen voor ons, die op aarde wonen (76.35); nggömi 

 döho manggeè di sori, gij allen, die in de rivier wonen (21.7) ; ntika na-èda-ku; 

 mbuwa ompu malampa, daarop zag hij een ouden man, die ging, z. v. a., 

 daarop zag hij een ouden man gaan (42.19); au nggdhi-na doü mamböto maèda 

 ita ruma-ku malondo, wat zullen de menschen zeggen, ziende Uwe Hoogheid 

 afdalende (als zij Uwe Hoogheid zien afdalen, 75.3); nde pala ba doü di 

 amba maèda la Kasipahu maluu di amba, ede-ra tjuwa-tjuwa bale kai-na hadjiij 



