BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 71 



uwen) overtreft (85.27) ; na-èda-ku djdra mambólo labo doü waü manenle-na, zij zag 

 vele paarden met de daarbij behoorende menschen, die ze vasthielden (74.52); 

 kali. ra-balunggu na-tiyo dja-ka ba doü masandaka-na, de kali die geboeid was, 

 werd ook in het oog gehouden door de lieden, die hem bewaakten (54.11); 

 raka-pu di lawa, raho kai-na hengga nljai labo doü masandaka-na, toen zij aan 

 de poort gekomen was, vroeg zij om de deur te openen, aan de lieden, die 

 haar (de deur) bewaakten (57.4). Zelden wordt het volledige voornaamwoord 

 gebezigd; een voorbeeld is: maoü kaluu siya, vgl. het eerste voorbeeld in § 46, 

 zoo ook : wdra doü makawe Ha, daar is iemand, die ons wenkt (70.6 en 

 8). Dikwijls wordt ook het voornaamwoord als object verzwegen: kombi 

 wdra doü mamai fou batu, wellicht komt iemand (ons) nazetten (41.8). 

 Somtijds wordt het verkorte persoonlijke voornaamwoord van den derden 

 persoon na het deelwoord met ma, pleonaslisch gebezigd, hoewel het een 

 substantief tot object heeft. Voorb. na-hompa-ra doü malunti ro doü matala-na 

 nunlu ro mpdma ake, hij, die schrijft en hij, die dit verhaal ordent, zouden 

 vermoeid worden (79.21); ndadi sa-mena-na doü mantau uma maringa-na 

 nggdhi la Bango, wali kaporo-na, zoodat de bewoners van het huis, toen 

 zij hoorden wat Bango zeide, niet toornig waren (54.52) ; mandai pehe 

 kalantu kai-la wdra-na Allah la'dla makantau-na cifat duwa mpuru, waardoor 

 wij met zekerheid leeren kennen het bestaan van God, die de twintig 

 eigenschappen bezit, (96.41). In bovenstaande voorbeelden kan na wel 

 moeielijk met iets anders in verband gebracht worden dan met het volgend 

 object; niet zoo zeker is dit evenwel bij het volgende: na-ljuwa-ljuwa lao 

 wdli-ra, di amba kombi-kombi wdra doü makasi ade mambei-na tali-takingdha; 

 hier zou na ook op den persoon, het indirecte object kunnen slaan, zoodal 

 de vertaling zou luiden: beiden gingen wederom naar de markt, wellicht zou 

 er een medelijdend mensch zijn, die hun eetwaren gaf (62.5), (vgl. onder § 102 

 nahu nee mambeï-mu sinlji inta, ik zal u een diamanten ring geven). Zeker slaat 

 na op den persoon in den volgenden zin : sa-bune-bune-du parenla ndai ruma sangadji 

 makau-na ntau wei, wati ngawa-na ntau wei, verscheidene bevelen van den 

 vorst-zelven waren er geweest, hem bevelende om te trouwen (herhaaldelijk 

 had de vorst-zelf hem bevolen om te trouwen), maar hij wilde niet trouwen; 

 (42.5), dewijl kan, twee directe objecten pleegt te hebben, vgl. § 156, 

 vergelijk hierbij: haruhara madakau-ku maru, onrust, die mij niet laat slapen; 

 (XIII); ndai makau-la eda angi, om ons te laten ontmoeten (92.14 v. o. vgl. §96). 

 50. Wordt een substantief bepaald door een deelwoord met ma en tevens dooi- 

 den genitief van een der persoonlijke voornaamwoorden, dan wordt deze 

 laatste na het substantief en voor het deelwoord geplaatst, of wel met het 

 substantief verbonden, indien het voornaamwoord in verkorten vorm optreedt. 

 Voorb. wdra waü nggdhi ro aka ndai-ku marongga labo kali, het zullen eerst 

 mijne eigen woorden en mijn plan zijn, die tot den kali komen (51.12); 

 mbangi-ta manae bata djuru, ons groot opperhoofd de bata djuru (100.5); 



