BIMANEESCHE SriUAKKUNST. 75 



mbèto-mböto-na ada-m, zeer vele nederige groeien van uwen dienaar (27.38), dewijl mbnto als 

 adjectief de ma niel verliest en hier daarenboven geredupliceerd is. Men moet hier evenwel 

 ncmba mbnto-mbdto als eene samenstelling beschouwen, en wel als eenc samenstelling van 

 een verbaal substantief met het oorspronkelijk adverbium. In verreweg de meeste gevallen 

 worden in het Bim. de adverbia mei de werkwoorden samengesteld, en deze samenstelling 

 blijft bestaan, zoo hel verbum den vorm van een subst. aanneemt, bijv. nggdhi nac-nae-pu, 

 spreek luide, in subst. vorm: ba supu nggdhi nae-nae-mu, om reden van uw luide spreken, 

 omdat, gij luid spreekt, enz., vgl. §259, JScmba kan niets anders dan zulk een verbaal substantief 

 zijn, wal de vorm reeds aanwijst, vgl. § 154. Op dezelfde wijze is Ie verklaren de uitdrukking : 

 kangampu mbölo-mbölo: z. v, a. duizendmaal verschooning. 



§ 55. Hel hierboven besproken weglaten van ma kan alleen plaats hebben, zoo het 

 grondwoord een kwalificatie!" werkwoord is, en dus de met ma afgeleide 

 vormen met ons attributief gebezigd adjectief overeenkomen, nooit kunnen 

 verbaal adjectieven als: manljuwu, gewond; maiha, bedorven; mamade, dood, 

 zonder ma voorkomen, evenmin als de overige, hetzij van transitieve of 

 intransilicve werkwoorden afgeleide deelwoorden, uitgezonderd in enkele, vrij 

 zeldzame samenstellingen, als bijv. doü mpanga, dief, enz., vgl. § 157. Evenmin 

 kan een deelwoord, waar het in plaats van een nevenzin optreedt, ma verliezen, 

 zonder tevens geheel hel karakter van een deelwoord Ie verliezen. Wel 

 treft men constructie's aan als de volgende : ede-ra mbeï kai-na parenla, kau 

 lao Veto, daarop gaf hij bevel, bevelende hen (om hen) te gaan binden (60.8); 

 na-lao-ra di amba, waa talima lolu mbuwa, hij ging naar de markt, mede- 

 nemende (en nam mede) drie granaatappels (25.10); ede-ra kalondo ro kalei 

 kai, waa di asi, daarop bracht men (de kooi) naar beneden en droeg haar, 

 haar naar het paleis brengende ( = en droeg haar naar het paleis) (49.11), 

 en zeker zou men hier evengoed makau (zie een der voorbeelden in § 44) 

 en mawaa kunnen bezigen, doch zijn kau en waa hier geen deelwoorden 

 maar verbale substantieven, welke constructie dikwijls in plaats van de 

 parilcipiale gebruikt wordt. Men vergelijke slechts volgende voorbeelden : 

 ede-ra pdhu ra-parenta ruma-ku, kau-na waa sura, dit is de gedaante van 

 wat door mijn heer bevolen is, (aldus heeft mijn heer bevolen) om een 

 brief te brengen (76.59); mandinga labo parenla ruma-ta labo ama-ro-duwa 

 labo pasiki, kau-na lao tonggu weya kapa sangadji, terwijl de vorst tevens 

 beval aan den ama-ro-duwa en den pasiki (twee hofbeambten) om het 

 schip van den vorst te gaan bewaken (59.29); ede mpara tjuwa dula-n, 

 waa-na sdhe-na di uma-na, daarop keerden zij terug, hunne buffels naar 

 huis brengende (en brachten hunne buffels naar huis). Hier zijn kau-na, 

 en waa-na door den genitief van het persoonlijk voornw. derden persoon 

 duidelijk als subst. gekenmerkt, vgl. voorts § 245 volg. Deze substantief- 

 constructie kan steeds gebezigd worden in de plaats van het deelwoord, 

 wanneer dit de plaats van een nevenzin vervult. Voorts pleegt men 

 uitdrukkingen als ons: al glimlachende, al weenende, te omschrijven door 

 den nominalen vorm van het werkwoord, in samenstelling met het adverbium 

 salaho (tevens), voorafgegaan door de praepositie labo (met, benevens) : nljambe 



