80 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



zijn, voor: doü mamada nowa kan men evenwel ook zeggen: doü mada nowa 

 (64.24). De woorden móne (mannelijk) en siwe (vrouwelijk), welke wel 

 oorspronkelijk als substantieven te beschouwen zullen zijn, vormen gewoonlijk 

 eene samenstelling met het voorgaande subst : wdra tolu-n ana möne-n, zij 

 hadden drie zoons (26.8. v. o.); ada siwe-na, zijne slavin (17.7); alleen 

 wanneer er de nadruk opvalt, krijgen zij ma voor zich: sa-mena-na islam 

 mamöne ro islam masiwe, alle geloovigen, zoowel mannen als vrouwen (6,24. v. o.). 



Maweki ntjau, naakt (uit weki, lichaam en nljau, enkel, alleen) maakt daarin 

 eene uitzondering op het bovengezegde, dat het ook als bepaling van een 

 praedicaat, als praedicaat, enz. kan gebezigd worden : lolu-na doü möne mambadju- 

 na, maweki nljau mena, drie mannen moeten het stampen, allen naakt [zijnde] 

 (4.20). Als verbaal substantief treedt weki ntjau op (88.19) alsof het een 

 kwalificatief werkwoord ware. 



Men bezigt ma ook dikwijls voor een substantief dat als appositie bij een 

 ander subst. staat: m jambe kai ba dri-na mapasiki, daarop antwoordde de 

 jongere broeder, de pasiki (soort hofbeambte, 59.57) ; nggdra wdra-sa doü 

 manggeya, indien er een vampyr is (14.19. v. o.) ; (nggeya is subst. en bet. vampyr). 

 Het eerste subst. schijnt zelfs weggelaten te kunnen worden: da ndai marongga- 



ku nekeka èla ro doü nahu masangadji doü mabitjdra doü 



maqddli, mogen niet later tot mijn volk komen, vorsten rijksbestier- 



ders rechters (94.36), masangadji staat hier voor doü masangadji, 



gelijk uit het volgende duidelijk te zien is. Zoo zijn ook te verklaren de 

 uitdrukkingen: ai mangadi, nacht, Mal. hari malam (ngadi = malam), ai marai, 

 ochtend, enz. 

 § 59. Voorts wordt ma ook voor telwoorden, geplaatst: ompu maduwa-n aka-n 

 de, de genoemde beide oude lieden (43.42); au-au-du masaori-ori pdhu 

 malösa watu nljai maduwa mbuwa, alles, wat het ook zij, wat door de twee 

 wegen uitkomt, (8.39); oi matolu mbuwa pdhu ede, de drie soorten van vocht 

 (4.26), bunga masabuwa ake, deze ééne bloem (72.35). Masabuwa kan ook 

 voor het substantief geplaatst worden: sa-buwa rupiya na-mbeï-ku wei-n, 

 masabuwa rupiya na-wii-ku di ade pöo, een gulden gaf hij aan zijne vrouw, 

 de eene (= de andere) gulden legde hij in de holle bamboe (24.5., vgl. ibid. 

 reg. 4): na-lao-ra raho masa masaralu arupiya, zij ging vragen om de honderd 

 gulden (welke haar beloofd waren, 52.37, vgl. 41.40) : kakidi paruga maralu-ratu, 

 honderde loodsen oprichten (79 9); doü mapila-pila mpuru riwu labo sangadji 

 kabala-na mampuru-mpuru, verscheiden lienduizenden van menschen, alsook 

 onderhoorige vorsten bij tientallen, (63.15); lao sambele ro ngdha-pu sdhe 

 ndoi ndai-mu maupa mbuwa lima mbuwa sa-nai, ga vier of vijf buffels van je 

 zelven per dag slachten en opeten (29.19). 



De enkelvoudige eigenlijke telwoorden krijgen zelden ma, men zegt bijv. 

 ada pasaka-ku upa-n ede, mijne vier geërfde slaven, en niet; maupa-na (vgl. 

 40.19, volg.). Uitgezonderd het geval, dat een getal met volgend substantief 



