82 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



maparenta-na, (zoodat) elkeen het bevelen geeft (51.2); dei masaniki-niki-na 

 pamóka, op eiken zolder (91.34); wederom kan men evenwel zeggen: 

 au-du sa-ori-ori pdhu, bijv. 10.10; di sa-niki-niki rasa, in elk land, bijv. 

 59.5; ook voor sabune-bune-du of sabune-du, bijv. in de uitdrukking sabune 

 {-bune)-du ntoi-na = het Mal. beberapa lama-nja, vindt men nu en dan, 

 ofschoon zeldzamer, ma gebezigd, bijv. (26.11; 37.41). Na een subst. heeft 

 sabune-bune meestal het prefix: doü masabune-bune mböto, verscheidene 

 menschen (19.26). 

 § 60. Ook sommige bijwoorden en voorzetsels kunnen met het prefix ma als adjectieven 

 gebezigd worden : doü siwe mabune-tji ndai ngupa, hoedanig eene vrouw (wat 

 voor eene vrouw) moet gezocht worden? (van bune of bune-tji, hoe? 32.23); 

 dunya masadoü-na (of masadoü-doü-na cf. 103.7), de wereld, die slechts één 

 oogenblik bestaat (van sa-doü-na, oogenblikkelijk, aanstonds, 92.15); sjaral-na 

 maaho-pu ba weha oi, de voorschriften, welke (opgevolgd moeten worden) vóór 

 het nemen van het water (van aho-pu, vóór, 11.10); bè-bè-na mpara madri 

 mai ba ede, al wat daar builen is (9.15 v. o.) ; madiwoha, middelste, van di 

 woha, in het midden. Meestal treden deze woorden met ma alleen attributief 

 op, zij kunnen evenwel ook op andere wijze gebezigd worden en wel als subst. 

 op dezelfde wijze als de deelwoorden met ma, afgeleid van een kwalificatief 

 werkwoord, bijv. mabune wdli-lji ndai weha, iets hoedanigs moet genomen 

 worden? (53.40). Attributief gebezigd kunnen juist deze woorden ook zonder 

 ma gebruikt worden, bijv. sumpu awa-na ba naraka, het benedenste einde der 

 hel (87.17, awa, beneden, als praep.: onder). 



Voorts is omtrent het gebruik van ma bij deze woordsoorten nog het 

 volgende te vermelden. 



Van de woorden nljewi (overtreffen), nijoki (lastig, hinderlijk zijn), lai 

 (verschillend zijn) en wantju (overtreffen), worden bijwoorden gevormd met de 

 beteekenis van «zeer, erg", welke met het werkwoord, eene samenstelling vormen 

 (vgl. § 259, vgl.) en steeds het prefix ma hebben : na-balu mantjewi-ku, het 

 is (was) zeer geurig (5.6); na-ndiha mantjöki-ku nika dri nggömi ede, het 

 huwelijksfeest van uwen jongeren broeder was erg druk (26.26); na-dihi 

 manljóki-ku ade-ku, ik was erg verheugd (20.50); na-nata malai-ku iyu-ku, het 

 was bijzonder scherp voor mijn gevoel (75.6); na-ddra malai-ku, ade-ku, ik heb 

 ergen honger (45.22); mawanlju mböto doü, zeer veel zijn de menschen (velen 

 zijn er, 97.7) ; mu-tani mawantju-ku ba suu-mu-mu dosa, gij zult zeer zwaar 

 zijn, dewijl gij de zonden draagt (87.57). (In plaats van mantjewi en mawanlju 

 bezigt men dikwijls die constructie, waarbij het werkwoord den vorm van 

 een substantief aanneemt, vgl. § 245, vlg.). Geen ander als adverbium gebezigd 

 woord, heeft in samenstelling met het werkwoord ooit het prefix ma, ook 

 niet de met bovengenoemde bijwoorden synonieme woorden poda (waar, juist 

 en als adverbium ook: zeer) en ipi. Ook buiten samenstelling heeft het 

 bijwoord nooit ma, uitgezonderd alleen : maai ake, heden, nu, van ai, dag en 



