BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 83 



ake, deze: maai ake wdra nggadu-na sura, nu heeft hij een brief gezonden 

 (75.57); maai ake ku-sanggapi wega-ku edi toi-m ake, nu zal ik uwe teenen 

 afknijpen (28.24); voorbeelden zijn passim in de teksten te vinden; men 

 kan evenwel ook het woord, zonder ma, als bijwoord bezigen, bijv. ai ake 

 wati-du lowa-la kateï lamada, nu kunt gij mij niet meer onderrichten 

 (75.21). Een geheel ander geval is het natuurlijk, dat een losstaand bijwoord 

 een adjectief wordt, wanneer het werkwoord een formeel substantief wordt, 

 bijv. lampa ro rai kai-na marötji-rötji, (daarop geschiedde) zijn loopen en 

 vluchten, wat zeer snel was = daarop vluchtte hij zeer snel heen (25.24). 



Op te merken zijn nog de bijwoordelijke uitdrukkingen bestaande uit het 

 voorzetsel kai en het actieve deelwoord met ma : kai daa mantiri, op onjuiste, 

 onrechtmatige wijze (9.17 v. o.); kai matjili, in het verborgen, in het geheim 

 (58.8) ; klaarblijkelijk heeft men hier te doen met als substantieven optredende 

 deelwoorden, vgl. § 56. Ook worden deze uitdrukkingen gevormd van verbale 

 woorden, welke met sa samengesteld zijn, bijv. kai masapöda-pöda, in waarheid 

 = het Mal. sasungguh-nja (9.2 en 7) ; of kai masapoda-pöda-na, bijv. kanggdhi-pu 

 kai masapóda-pöda-na, spreek uit naar waarheid! (64.15); nahu-ra nee 

 mainga-mu kai masawaü-waü, ik zal u helpen uit alle macht (zooveel ik 

 kan, 57.18; sa-waü-waü van waü, kunnen; (vgl. ook § 59). Eenigszins 

 vreemd is het gebruik van eene dergelijke uitdrukking in volgende zinsnede: 

 wdra wei nggömi mamai dra nahu mawaa parakdra ba supu raa-lambo ro boe 

 ba nggömi kai madawdra sa-ori-ori pdhu ntjdra-na (52.25). De beteekenis is 

 duidelijk genoeg: uwe vrouw is hier bij mij gekomen om eene aanklacht 

 in te dienen, dewijl gij haar geslagen hebt, terwijl zij volstrekt geen schuld 

 heeft ; men zou hier evenwel verwachten : labo daa wdra-na ntjdra-na, met 

 het niet zijn van hare schuld = terwijl zij geen schuld heeft ; terwijl men 

 kai madawdra enz. op zichzelf beschouwd, naar analogie der andere 

 voorbeelden, zou moeten vertalen met: op schuldelooze wijze. Mij schijnt 

 het toe, dat de uitdrukking eigenlijk onjuist is en aan verwarring haar 

 ontstaan te danken heett ; kai en labo toch zijn als praeposities in vele 

 gevallen van gelijke beteekenis, mawdra kan, evengoed als bijv. mantjihi, als 

 substantief optreden (vgl. § 56); naar analogie van eene uitdrukking als kai 

 daa mantiri, vermeen ik, dat kai madawdra gevormd is voor labo daa wdra-na, 

 waarvan het de beteekenis behouden heeft. 



Volgende voorzetsels hebben dikwijls het prefix ma, nam : saraka, hampa, 

 labo, kai, hampa en dei (dit laatste echter zeldzaam), bijv. na-nuntu weya-du 



wolu lampuu waü-na masaraka tjumpu- kai-na, hij verhaalde hem van 



af het allereerste begin tot aan het einde (58.55); watja-ku rima bali bae 

 mahampa tjihu, beide handen wasschen tot aan den elleboog (8.55); lumba-ku 

 sena mahampa wöo, terwijl ik door den dauw waad tot aan de keel, (109.2); 

 sdra-na ana malabo ina ro ama, het gedrag der kinderen jegens hunne ouders 

 (9.1); (tudu) makai penla rima, aanraken met de palm van de hand (8.42). 



