86 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



waü-na ngdha na-kau-ku lemba waa di uma ndai döho-na, al wat zij niet 



konden eten (vgl. § 111), liet hij hen naar hunne eigen huizen brengen 



(28.23); ede-ra made-na ngdha ba aft, vervolgens stierven zij, door het vuur 



verslonden (terwijl het vuur hen verslond, 70.21); mu-made-ra hade ba 



nahu, gij zult sterven, door mij gedood wordende (gij zult door mijne 



hand sterven, 41.15); mpoi mpada uma labo sa-mena-na doü-na ngdha ba afi, 



de huizen en menschen waren geheel op, verslonden wordende (verslonden, 



vgl. § 51) door het vuur (de huizen en menschen waren geheel en al door 



het vuur verslonden, 65.11); na-waü-ra mpoi masa-na mbeï-na doü siwe ede, 



zijn geld is op, door hem gegeven wordende aan die vrouw (hij geeft al zijn 



geld weg aan die vrouw, 51.9); kaküi-kiti tjahaya-na boë ba liro, de glans 



(der uwi tandii) schittert, geslagen wordende door de zon (de uwi tandii heeft 



een schitterenden glans, als de zon haar beschijnt, 106.15); het grammatisch 



onderwerp van kaküi-kiti is tjahaya, het logisch onderwerp evenwel de 



uwi tandii, werd de uitdrukking attributief gebezigd dan zou men er eene 



bezittelijke samenstelling van maken: uwi tandii makiti-kili tjahaya-na, in 



zulk een geval heeft dit deelwoord, evenals het actieve met ma, betrekking 



op het logisch subject, vgl. § 50. In deze laatste voorbeelden moeten 



boë {ba liro), enz. verklaard worden als verbale subst., welke bij wijze 



van absolutieven gebezigd worden, vgl. § 249. Uit bovenstaande voorbeelden 



blijkt, dat het in § 47 tot § 50 behandelde, omtrent de plaatsing der 



deelwoorden, het gebruik na èda, ook hier van toepassing is. Ook wordt 



het wel in de beteekenis van ons verleden deelwoord gebezigd: öha ro ula 



kanfai-na, de door haar gereedgemaakte rijst en toespijzen f43.15, vgl. §51). 



In dadi ro lewi-na waü mena-du mpoi rampa, hunne velden en tuinen zijn 



op, geroofd geworden, (zijn geheel en al weggeroofd, 101.30), heeft men een 



voorbeeld, waarin de agens verzwegen is, zoo ook 105.13. 



Ook praedicatief kan deze zelfde vorm optreden, het staat dan, evenals 



het actieve deelwoord met ma in de beteekenis van het verbum finitum, zoo 



het subject (het oorspronkelijk object bij actieve constructie) een bijzonderen 



nadruk heeft: upa mpuru upa tuta doü matuwa ngupa-na, vier en veertig 



hoofden van oude lieden zijn het, welke door hem gezocht worden (44 hoofden 



van oude lieden worden door hem gezocht, IV 85). Ook hier is wederom het 



hulpwoord ndai weggelaten (vgl. § 54 en § 55). Als subject, enz. komen 



deze deelwoorden zeer zelden zonder dit ndai voor, een voorbeeld vindt men 



in § 106. 



Aanm. Het prefix ma is uit de zuslertalen algemeen bekend als formatief element in actieve werk- 

 woordsvormen. De verschillende vormen, waarin het in de verwante talen kan voorkomen, 

 naarmate het door een of anderen consonant gesloten is (als mar, mang, enz.) of niet, 

 bestaan in het Bim. niet, of liever niet meer, en daarmede is ook elk verschil in gebruik of 

 beteekenis der verschillende vormen van het prefix, gelijk dat in de verwante talen voorkomt, 

 verdwenen, zoodat in het Bim. maalleen dient om een woord vormelijk als een actief werkwoord 

 aan te duiden. Hoe het nu in het Bim. bepaaldelijk de waarde van een deelwoord gekregen 



