BIMANEESGHE SPRAAKKUNST. 87 



heeft, is niet moeielijk te verklaren. Het is reeds aangetoond geworden dat de werkwoords- 

 vormen, zooals zij in de meeste M. P. talen optreden, eigenlijk deelwoorden zijn, al vervullen 

 zij daarbij ook den rol van ons werkwoord (vgl Kern, de Fidjitaal, enz. pag. 33). Aangezien het 

 Bim. zich nu zoo ontwikkeld heeft, dat het een verbum finitum steeds uitdrukt door de verbinding 

 van een der persoonlijke voornaamwoorden met het woord, dat de handeling aanduidt en 

 daarnevens nog de vormen met het prefix, ma in gebruik zijn gebleven, treedt het oorspronkelijk 

 deelwoordelijk karakter dezer laatste meer op den voorgrond dan in de andere talen. Ook 

 waar ma optreedt voor een woord, dat oorspronkelijk geen verbale beteekenis heeft, mag men 

 aan het prefix geen andere beteekenis toeschrijven, dan die, dat het formeel aanduidt, dat 

 dit woord als actief deelwoord gebezigd wordt. Dat dit gebruik mogelijk is, ligt niet aan het 

 prefix, maar aan het woord zelve, ook als intransitief verbum finitum kan zulk een woord 

 optreden, bijv. pai ku-djdra, gesteld ik was een paard, of, mocht ik een paard zijn (108.10), 

 evengoed als men zeggen kan, bijv. pai ku-nae, gesteld ik was groot, vgl § 228. Zeer 

 duidelijk komt dit uit in eene uitdrukking als: doü maqddli (vgl. § 58), wat letterlijk niets 

 anders kan zijn, dan: een mensch, die qadli is. Ook een woord als: masupu, ziek, kan men 

 niet verklaren bijv. met »een ziekte hebbend" want «hij is ziek" luidt in het Bim. na-supu, 

 bijv. 41.21, v. o. Waar men «hebben" wil uitdrukken, moet men in het Bim. gebruikmaken 

 van ntau, bezitten, hebben, bijv. ntau wei, eene vrouw hebben, gehuwd zijn, bërbini ; ntau 

 ngura, als naam hebben, heeten, bërnama; of wel van wdra, zijn: doü mawdra katjihi, 

 orang bërbudi. Uit hetgeen hier gezegd is, volgt verder, dat uitdrukkingen als, bijv. di ade 

 masambaa en masaori-ori pdhu (vgl. § 61) moeten beschouwd worden, als waren zij deel- 

 woorden, afgeleid van intransitieve verba, welke als substantief gebezigd worden, zoodat de 

 letterlijke beteekenis is, »in dat, wat één jaar is" en «dat, wat het een of' ander is", wat in 

 beteekenis wel niet verschilt van : in één jaar en het één of ander. De verklaring van ma 

 levert dus ook in dit geval geen moeielijkheden op; waarom het Bim. evenwel bij voorkeur 

 van deze meer omslachtige wijze van uitdrukking gebruik maakt, weet ik niet. Het eenige 

 geval waarin de verklaring van ma bezwaar oplevert, is gelegen in het bezigen van mantjewi, 

 enz. als bijwoord (vgl. § 61), tenzij men zou willen aannemen, dat mantjewi enz. in zulke 

 zinnen eene dubbele functie vervult, en als deelwoord in betrekking staat tot het subject en 

 als bijwoord, het werkwoord, bepaalt. Het in dezelfde § behandelde maai ake, is wederom 

 als een subst. gebezigd deelwoord te beschouwen : dat, wat heden is = heden. 

 Aanm. II. In de taal van Kölo, waarin het prefix ma overigens geheel en al als in het Bim. gebezigd 

 wordt, kan het bovendien nog gebruikt worden in uitdrukkingen als de volgende : ana makontu 

 enda-enda, een kind, dat een schoonen rug heeft. 



Raa OF ra. 



63. Raa, of bij verkorting ra, is oorspronkelijk een afzonderlijk woord, hetwelk 

 gebezigd voor een ander woord van verbale beteekenis (en een enkele maal 

 voor een substantief) zijn eigen beteekenis verloren en nagenoeg geheel en al 

 het karakter van een prefix aangenomen heeft (vgl. de Aanm. aan het slot 

 van dit hoofdstuk na § 76). 



In de eerste plaats wordt raa of ra gebezigd voor woorden van verbale 

 beteekenis en vormt dan substantieven, welke naar de beteekenis in twee 

 soorten kunnen onderscheiden worden. 



64. De eerste soort dezer substantieven met raa (ra) wordt gevormd van elk 

 verbaal stamwoord, onverschillig of de beteekenis eene transitieve, intransitieve 



