BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 99 



zoowel voor den volledigen als voor den verkorten vorm, de voorkeur aan de thans gevolgde 

 schrijfwijze gegeven. De Biinaneezen zelven schrijven, wanneer zij het Arabisch schrift bezigen, 

 den volledigen vorm raa altijd als een afzonderlijk woord, doch veel gewicht legt dit niet in 



de schaal, daar door de eigenaardigheid van het Arab. schrift raa \<Sj) moeielijk met het 

 volgende woord tot een geheel kan verbonden worden. In het Makass. schrift staan uit den 

 aard der zaak, zoowel ra als raa met het volgende woord aaneengeschreven ( 1 ). 



WAÜ. 



§ 77. Zeer na verwant met raa door het gebruik wat er van gemaakt wordt, is 

 waü; zeer dikwijls toch hebben de vormen, waarbij waü gebezigd is geheel 

 en al dezelfde waarde als die met raa. 



Waü heeft als afzonderlijk woord in de tegenwoordige taal meestal de 

 waarde van eene praepositie met de beteekenis van »na". Ettelijke malen 

 kan men in de teksten de uitdrukking aantreffen : waü ede, ook waü-ra ede 

 (bijv. 64.10) of waü ba ede, in de beteekenis van kento (makenlo) ba ede, 

 daarna, daarop. Als bepaling van een subst. op de in § 60 beschreven 

 wijze, vindt men dit woord gebezigd in : ede raa malösa mawaü ba nggana, dit 

 is het uitkomende bloed, wat na de bevalling is (dit is het bloed, dat na de 

 bevalling te voorschijn komt, 10.57). Op oorspronkelijk verbale kracht van 

 waü wijzen evenwel vormen als: waü-na-ra ba upa mpuru nai, na veertig dagen 

 (93.11 v. o.), en waü kai-na (vgl. § 115, vgl. bijv. 83.38), terwijl waü-sa 

 (bijv. 13.56) wel niet anders op te vatten is, dan »als het afgeloopen is", 

 vgl. de Aanm. aan het slot en § 270. 



<§ 78. Waü, gevolgd door den substantiefvorm van een werkwoord, hetzij met 

 transitieve, heizij met instransitieve of kwalificatieve beteekenis, wordt in de 

 eerste plaats gebezigd tot uitdrukking van die tijdelijke adverbiale zinnen, 

 welke wij vormen door de voegwoorden » nadat" of »toen" met volgend 

 werkwoord in het perfectum of plusquamperfectum ; waü wordt dan steeds 

 gevolgd, hetzij door een der enclytische nadrukwoordjes ra, du of een enkele 

 maal pu (doch nooit ku), hetzij door de niet enclytische mpara of mpudu, 

 alleen wanneer op waü de nominale vorm van een werkwoord met intransitieve 

 beteekenis volgt, wordt het somtijds zonder nadrukswoord aangetroffen. 

 Voorb.: lao kai-na teè (tamba-na) èse doro, waü-ra teè-na, ai mambia, hij ging 

 (zijn net) op de bergen uitzetten, toen hij het uitgezet had, werd het avond 

 (17.lv. o.); nde pala koha luta ede, ivaü-ra mbeï-na salam, ede-ra made-na, de 

 schedel, nadat hij zijn groet gegeven had, stierf, (nadat de schedel gegroet 



(') 1» de opmerkingen over de grammatica van het Manggaraisch (achter de Lijst van eenige woorden der 

 Manggaraische taal verzameld door J. W. Meerburg, T. v. I. T. L. en Vlk. Deel XXXV. Afl. I.), wordt het Bim. 

 raa door bate weergegeven, bijv. lako ra-lambo (een hond, die geslagen is) door: atju bate kahal. Dit bate zal wel 

 hetzelfde woord zijn, als het Mak. bate, spoor, teeken, en dus oorspronkelijk éen in beteekenis met Bim. raa 

 Overigens kan ik niet beoordeelen, of zulk eene constructie met bate, zuiver Manggar. is, het komt mij echter 

 waarschijnlijk voor, dat de vertolker iets van de oorspronkelijke kracht van het Bim. raa voelde (ook heb ik het 

 in het Mal. wel door bekas hooren weergeven) en dit letterlijk door bate vertolkt heeft. 



