BIMANEESCnE SPRAAKKUNST. 105 



ku. + waü-ra ringa. Dewijl men nu, in plaats van ku-neè-ra ringa, zeggen kan ku-neè mpara 

 (mpudu) ringa, heeft men dat ook toegepast op ku-waü-ra ringa, wat des te lichter viel 

 omdat een vorm waü mpara (mpudu) ringa zelve (vgl. § 78) reeds bekend was. Nadat men 

 dus eerst de tweede woorden als één heeft beschouwd, is men later in de finiete vormen, deze 

 eenheid weder als uit twee verschillende woorden te bestaan, gaan beschouwen, en wel met 

 dit verschil, dat, terwijl in het geval van § 78 het volgend verb. subst. oorspronkelijk liet 

 subject van waü moet zijn, het hier fungeert als van waü afhankelijke infinitief. Het bewijs 

 dezer verklaring, vindt men in den tweeden vorm, welke bet verbale subst. van het perf. 

 met waü kan aannemen. Na eene paepositie, bijv. ba, luidt eene uitdrukking als: ku-neè-ra 

 ringa : ba neè-ku ringa (door mijn willen hooren = dewijl ik wilde hooren), op dezelfde 

 wijze nu, vormt men ba-waü-mu batja, vgl. boven, alsof waü een afzonderlijk woord 

 ware. Dat men nu ook hier nog weer wel eens ra aantreft, als in ba waü-na-ra 

 ntau, is eigenlijk weder eene nieuwe verwarring, daaruit ontstaan, doordien men in andere 

 gevallen ra als onafscheidelijk aan waü gehecht voelt. 



82. Indien het verbale subst. na waü-ra (-du) afkomstig is van een werkwoord 



met transitieve beteekenis, dan kan de geheele uitdrukking, evenals het subst. 



met raa ook de beteekenis hebben van het passieve deelwoord van het perfectum. 



Gewoonlijk worden deze deelwoorden gebezigd tot bepaling van een ander 



subst. Voorb. mat tiyo tja-pu di ade talaga ake ima nggömi döho waü-ra ngdha 



ba nami, kom eens in dezen vijver kijken naar de makkers van ulieden, 



welke wij gegeten hebben (wij zouden zeggen: waarvan wij gegeten hebben, 



37.33); ana-n maduwa-n wati-du kau luu ntjai lawa waü-ra bonto ro wöle, 



hare beide kinderen lieten zij niet toe de poortdeur, welke gesloten en 



gegrendeld was, binnen te gaan (57.6); na-wii-du ai kabunu waü-ra huku 



kai-na mina (voor huku-na kal mina, vgl. § 123) ndai sumbu, sa-bae di karombo 



sa-bae èse uma, zij legden een kabunu-touw, dat zij te voren met olie ingewreven 



hadden om er eene lont van te maken zoo, dat het eene uiteinde in de kuil, 



het andere op het dak van het huis lag (69.40); makento mpara ba ede, 



na-ringa wali mpara ba ina ro ama doü mönê ede ana-na waü-du landa wdli, 



toen daarna de ouders van dien man hoorden «hunkind dat wederom verkocht 



was" (dat hun kind wederom verkocht was, 28.5, vgl. § 255). Men treft 



ze ook wel eens op andere wijze gebezigd aan, bijv. als praedicaat 



(natuurlijk onder dezelfde voorwaarden waaronder het deelw. met raa als 



praedicaat optreedt), bijv. rawi raa-maulu-sa waü-du kaila, rawi ai ake, enz., 



het werk dat te voren geweest is, is het, wat niet gewild geworden is (dat 



wat men vroeger verricht heeft, wil men reeds niet meer doen), dat wat 



thans verricht wordt, enz, (99.16); rawi sdra dana Mbödjo waü-du paki dri 



woha sera, wat voor den Hadat van Bima verricht moet worden is het, wat 



buiten in 't woud geworpen is (99.6); nahu ake waü-ra kina ba fxtena ba 



doü, ik ben hier onder den invloed geraakt van den laster der menschen (76.33). 



Ook van het verleden deelwoord met waü bestaat een andere vorm, welke 



ontstaat door voor waü, wat dan gewoonlijk geen nadruks woord heeft, nog 



het prefix raa, meestal in verkorten vorm te plaatsen, bijv. kampasu ra-waü 



töho na-waü-ra mbentjo, de cirkel, welke getrokken was, is niet meer goed 



rond (100.25, vgl. in denzelfden zin djangka raa-töho, ibid. 29); djagu ra-waü 



