BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 107 



bezittelijke samenstellingen, vgl. § 46 nggdhi mawaü-ra tjumpu raa-hananu 

 ndai nggdhi, een woord, waarvan het gedacht hebben afgeloopen is, (een 

 woord, waarover voldoende nagedacht is),^moet uitgesproken worden (105.15); 

 wali tjaü-ku ba nahu doü siwe mawaü-ra mbdra-mbuntu lawili ndede-n, ik houd 

 niet van iemand, die zulk een opgezwollen borst heeft (52.20) ; bune-tji da hapöro 

 kai-fcu labo mbeï-mu höba kuu ro hiwa labo fdre-mu mawaü-ra bint pila-pila 

 mbuwa djompa, hoe zou ik niet boos zijn, dat gij zemelen en gruis van 

 rijstkorrels te elen geeft »met uwe rijst, die ettelijke gevulde schuren heeft" 

 (terwijl ettelijke rijsthuisjes met uwe rijst gevuld zijn, 27.27). Behalve als 

 bepaling van een subst., treft men deze deelwoorden ook wel als subject aan, 

 in dezelfde gevallen, waarin hel actieve deelw. van het imperf. als subject 

 optreedt: rawi-na na-mböto-ra mawaü-ra tjura-tjura, van zijne daden is veel wat 

 verward [geworden] is, (veel van hetgeen hij verricht, is verward, IX.); 

 • na-mböto-ra mawaü biko-bako, velen zijn het, die bedrog gepleegd hebben, 

 (velen hebben bedrog gepleegd, 100.22). 



Het taalgebruik heeft bij deze actieve deelwoorden het uitsluitend gebruik 

 van ra na waü verkozen. Hiertoe kan wel medegewerkt hebben, de omstandigheid 

 dat het Bim., zoo het na een actief deelwoord van het imperf. een nadrukswoord 

 bezigt, daartoe steeds ra verkiest. Een enkele maal treft men waü zonder nadruks- 

 woord aan (zie het laatste voorbeeld). Omtrent de plaatsing gelden bij dit 

 deelwoord dezelfde regels als bij de andere. Nooit heb ik deze actieve deelwoorden 

 met waü ontmoet afgeleid van een werkwoord met transitieve beteekenis. 

 Eén voorbeeld is mij bekend, waarin men het werkwoord als transitief zou 

 kunnen beschouwen, nam.: sangadji mawaü-ra kani maniika-ntika (77.40); 

 waarin kani mantika-ntika zou opgevat kunnen worden als «iets prachtigs 

 dragen", doch meen ik dat dit onjuist is, en- dat manlika-nlika hier adverbium 

 is, dat de vorm van een adjectief gekregen heeft, dewijl het bepaalde werkwoord 

 den vorm van een subst. heeft, vgl. § 60, zoodat het geheel beteekent: de 

 vorst, welke zich zeer prachtig gekleed had, en kani dus hier ook intransitief is. 

 § 84. De verbale subst. en deelwoorden, gevormd van werkwoorden met transitieve 

 of intransitieve beteekenis (met uitzondering der kwalificatieve) door middel 

 van waü-ra (du) komen in beteekenis volkomen overeen met die, welke met 

 raa gevormd zijn, alleen worden die met raa veel meer gebezigd. Eene 

 uitzondering hierop maken inlransitieven als: mbia, breken (frangi), tjumpu, 

 eindigen (finiri), ntjuwu, gewond worden, mbdra-mbuntu, opzwellen, made, sterven, 

 enz. kortom de zoodanige, waarvan het. verleden deelwoord ook in onze talen 

 meer het karakter van een adjectief heeft, alsook ^die intransitieven, welke 

 het prefix sa (ka, ta) bevatten (vgl. § 150 — 152), van deze werkwoorden nu 

 vormt men het verbale subst. en het deelwoord van het perfectum bij voorkeur 

 met waü, zonder dat nochthans de vormen op raa geheel uitgesloten zijn. 

 Voorts vindt men waü herhaaldelijk bij de kwalificatieve werkwoorden. Hierbij 

 maakt het taalgebruik eenig onderscheid tusschen de vormen met raa en waü, 



