



BIMANEESCHE 'SPRAAKKUNST. 109 



ging de eigenaar van den tuin een (stuk) hout halen, enz. (35.10 v. o.) 

 vgl. ook § 254. Eene uitzondering maken de actieve deelwoorden, afgeleid 

 van samenstellingen als: made sarènga, op den rug doodliggen (vgl. 

 § 168, en over het gebruik van het perf. bij deze woorden § 242) welke nooit 

 in een linieten zin plegen opgelost te worden: na-èda mpara doü siwe mawaü-ra 

 made sambanta di vooha ntjai, hij zag eene vrouw uitgestrekt dood op den 

 weg liggen (52.25) : na-èda-du timba ompu mawaü-ra made sarènga di ade peli 

 ede, zij zagen het lijk van den ouden man achterover dood in de kist liggen 

 (39.55) ; èda ba wai Tjahaya-Hairani mawaü-ra lösa djaru-djoro oi mada-na, 

 toen de oude vrouw zag Tj. H., wier tranen gevloeid hadden (toen de 

 oude vrouw zag, dat de tranen van Tj. H. gevloeid hadden, (73.2). 



Deze omschrijving van het actieve verleden deelwoord kan alleen dan 

 plaats vinden, indien het bepaalde subst. op de wijze, als boven gezegd is, 

 als subject of object optreedt, nooit na een subst. in genitivo of voorafgegaan 

 door eene praepositie. Dewijl nu de agens van een transitief werkwoord door 

 de praepos. ba wordt ingeleid, kan daarbij nooit van eene oplossing in een 

 finieten zin sprake zijn. 



Ook daar waar een actief deelwoord van het perfectum zelve als object, enz. 



zou kunnen optreden, op dezelfde wijze als dat van het imperfectum, vgl. 



§ 56, kan het in een finieten zin ontbonden worden, bijv.: raa-da-wdra 



na-kawdra-ku, na-tsoaü-du wdra na-kadawdra-ku, wat niet is, doet hij zijn, 



het is (voor »dat wat is", marawdra), doet hij niet zijn (37.5. Over het 



gebruik van het perf. vgl. § 242). Ook de verbale subst. van het perfectum 



worden dikwijls ontbonden, vgl. § 255. 

 Aanm. Het zou het gemakkelijkst zijn, waü te verklaren door aan te nemen, dat de oorspronkelijke 

 beteekenis is «afgeloopen, afgedaan". Een bewijs hiervoor heeft men evenwel niet, dewijl waü 

 als levend woord, bijv. in een zin als: het werk is afgeloopen enz. in de taal niet voorkomt. Een 

 gelijkluidend woord evenwel komt thans nog voor als adverbium in de beteekenis «eerst, vooraf", 

 vgl. § 264. Het is mogelijk, dat deze beide gelijkluidende woorden ook oorspronkelijk één 

 waren. Eene uitdrukking als waü-ra (enz.) ngdha, ede-ra maru kai-na (nadat hij gegeten had, 

 ging hij slapen), zou dan oorspronkelijk alleen beteekenen: vooraf (was) het eten, daarop ging 

 hij slapen. Wanneer ie kennen wordt gegeven, dat de handeling van eten, voorafging aan het 

 gaan slapen, dat dus van het tegenovergestelde standpunt beschouwd, die handeling ten 

 opzichte van het gaan slapen, gepasseerd was, wordt daardoor dus op andere wijze hetzelfde 

 denkbeeld uitgedrukt als door: nadat hij gegeten had, ging hij slapen. Daar waü, wat 

 wij, aangenomen dat het bovenstaande juist is, door een bijwoord zouden weergeven, juist de 

 hoofdzaak is van hetgeen in de eerste afdeeling van de uitdrukking wordt medegedeeld, is 

 het geheel volgens den regel, dat het als praedicaat optreedt, vgl. § 259 (of desnoods bij subst. 

 constructie als verbaal subst. met het volgende in genitivo). Hoe men waü nu ook opvatte, 

 zeker is het, dat het woord eerst zijne beteekenis moet verloren hebben om het mogelijk te maken, 

 dat verbale subst. en deelwoorden van den vorm, als boven beschreven is, konden ontstaan. 

 Om nu tot het hierboven onderstelde terug te keeren, zoo kan, zooals uit hetgeen boven 

 gezegd is blijkt, ook wanneer men voor waü oorspronkelijk de beteekenis van «vooraf" 

 aanneemt, in eene uildrukking als waü-ra (enz.) ngdha, ede-ra maru-kai-na, waü-ra ngdha 

 vervangen worden door een subst. met raa als absolutief gebezigd. Ook in dit geval kunnen 

 dus, toen de oorspronkelijke beteekenis van waü verloren was gegaan, beide vormen geheel 

 gelijkgesteld zijn, gelijk dat ia de Aanm. bij § 81 nader besproken is. Daardoor nu moet 



