112 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



dei karatas ndei kani-na, gij schrijft voor hem op het papier, dat door hem 

 te dragen is, (dat hij bij zich moet dragen, 6.1); mu-nggdhi kantjèko ro 

 kantuku-ntèko au-du ndai parèsa, op onrechtmatige wijze doet gij uitspraak 

 over al wat te onderzoeken is (88.6 v. o.); ai-na wara matapa-na oi ede dei hidi 

 ndai watja, er zij niels wat het water van de te wasschen plaats afhoudt (11.11); 

 malabo masa loi tolu uwa ndei wii de ade rowa, benevens in den pot te leggen 

 klein geld, ter waarde van 50 duiten (benevens klein geld ter waarde van 

 dertig duiten, om in den pot te leggen, 4.40); watu bae ele-na duwa mbuwa 

 dolu djanga labo oha-na duwa pore, Ho lili-na duwa djdri naru-na nde kaa, 

 aan de Oostzijde (legt gij neder) twee kippeneieren, met twee pakjes rijst 

 en eene kaars van '2 vingers lengte om aan te steken (4.2); saö ua sa-rima 

 nde weha-ta èse elo-na, een handvol door u boven uit den top te nemen pinang 

 vruchten, (een handvol pinangvruchten, welke gij boven van den top van den 

 boom moet nemen, (4.57) ; sabune-bune-du sori madeï ndai sapa-na labo sa-bune- 

 bune-du dor o madèse ndai teka-na, vele waren de door hem over te trekken 

 diepe rivieren, alsook de door hem te beklimmen hooge bergen (vele diepe 

 rivieren moet hij overtrekken en vele hooge bergen moest hij beklimmen, 65.7) ; 

 ra-ntjonggo nggömi tolu mbuwa matja neè waa-mu labo nahu, het door u 

 verschuldigde zijn drie tijgers, welke door u aan mij gebracht moeten worden 

 (gij zijt verschuldigd mij drie tijgers te brengen (58.51); besi ndai ndede-na 

 wali waü-na ronto. het te smeden ijzer (het ijzer, dat hij smeden moet) kan 

 hij niet schoonmaken (102.58); ndadi bune sanlika bóte madumpa kamoa,na-waü-ra 

 wara kamoa ra-dumpa-na, na-wii-kipi-ku di saliri-na, ndadi na-dumpa wdli-ku 

 kamoa makalai, ndadi kamoa ndai dumpa-na ede wali raka-na, kamoa raa-kipi-na 

 ede na-waü-ra rat ngemo, het zou gaan als met een aap, die sprinkhanen 

 ving, hij had reeds één gevangen en dien in zijn oksel gelegd om hem vast 

 te houden (eig. knijpen), daarop greep hij weer naar een anderen, zoodat hij 

 den Ie grijpen sprinkhaan, (den sprinkhaan, welken hij zou grijpen) niet kreeg 

 en die, welken hij onder den arm gehouden had, weggevlogen is (51.25); bune 

 sanlika sarae manggeè di só-na mböto manusiya mandede wali djdra ro gadja 

 ndai nenle ba ana sangadji-ngadji döho, talrijk als het zand, dat ligt in een 

 inham der zee, waren de menschen, alsook de paarden en olifanten, die te 

 berijden waren (bereden zouden worden) door de verschillende prinsen (77.54); 

 pahdla ndai paki-mu ede riwu-riwu lasa, de vruchten welke gij moet of zult 

 verwerpen (door aldus te handelen) zijn duizenden, tienduizenden (87.36); ba 

 daa wara ndoi-na mandai kaböro-na, wegens het niet zijn van erflanden om 

 door hen verzameld te worden (dewijl de erflanden niet aanwezig zijn, welke 

 zij kunnen verzamelen) (98.4); vgl. ook § 119. Ndai wordt ook wel eens 

 verzwegen, bijv. na-karawi-ku masaori-ori pahu karawi-na labo wali bae kai-na 

 ade, men doet iets, wat men te verrichten heeft zonder te weten (wat men 

 doet, 8.24). Zoowel ndai als het bepaalde woord is verzwegen in volgende, 

 als scheldwoord gebezigde uitdrukking: e tongge randa-e (18.8), van longge, 



