BlMANEESCHE SPRAAKKUNST. 113 



iemand in de tongge (soort strafwerktuig) zetten en randa, voortsleuren, 

 zoodat de beteekenis is: o gij, die in de tongge te zeilen en voort te sleuren 

 zijt, o gij, die verdiendet in de tongge gezet en voortgesleurd te worden, vgl. 

 ook § 61. 



§ 89. Ndai met een verbaal woord, voorzien van het prefix ma, kan gebezigd worden 

 tot bepaling van een subst. De beleekenis verschilt alleen in zooverre van die van 

 ndai met het Verbale subst. als een actieve vorm van een passieven. Vandaar 

 bezigt men dezen vorm ten eerste: bij inlransi lieven : umu sahe ndai malösa ede 

 umu mantjewi duwa mbaa, wat de leeftijd betreft van den buffel, die moet 

 uitkomen (d. i. die opgebracht moet worden), de beste leeftijd is twee jaar 

 (9.5 v. o.). In de tweede plaats bezigt men dezen vorm ook bij transilieve verba, 

 bijv. dalil ndai maluru weyata wdra-na Allah, een gids om ons te toonen 

 (die ons loonen moet of zal) het bestaan van God (97.2); asjhadu ede lafatl 



sjahddat ndai makanira-na ntjai tarïqat, » asjhadu" is een woord van 



de geloofsbelijdenis, om schoon te maken (wat zal schoonmaken), den weg 

 der tanqat, (95.26 — 24 v. o.); ede pala 'amal ndai mahanta kadèse weya marlabat, 

 dit is een goed werk om onzen rang te verheffen, (dat onzen rang zal of moet 

 verheffen 92.39). Het is duidelijk, dat het Bim. bij transitieven den passieven 

 vorm daar gebruikt, waar het bepaalde subst. het object van het op ndai volgende 

 werkwoord is, den actieven daarentegen waar het den agens voorstelt. Ook in 

 dit laatste geval kan ndai verzwegen worden. Wel is waar kan men in vele 

 gevallen niet met zekerheid onderscheiden of ndai weggelaten is, dan wel of 

 men eenvoudig met het actieve deelwoord met ma te doen heeft, aangezien 

 het verschil in beteekenis tusschen beide constructie's soms al zeer gering is, 

 als bijv. in: dalil ndai maluru, een gids om te toonen, in het boven aangehaalde 

 voorbeeld, en dalil maluru, een gids, die toont (97.13). Soms evenwel is het 

 verzwijgen van ndai duidelijker merkbaar, als bijv. in: ake sura marongga di, 

 enz., dit is een brief om te komen tot (72.29 — 50), waarvoor men dan ook elders 

 vindt : ake sura ndai marongga di (78.32 — 34) ; zoo ook in : oi maraso makaraso-na, 

 schoon water om het (lichaam) te reinigen (8.31). Omtrent de plaatsing der 

 passieve en actieve vormen met ndai als bepaling van een subst. of voornaam- 

 woord geldt hetzelfde als in § 50 en § 62 omtrent de plaatsing der actieve 

 en passieve deelwoorden gezegd is. 



§ 90. Men bezigt voorts de passieve en actieve vormen met ndai om uit te drukken 

 datgene, wat wij te kennen geven door een infinitief, voorafgegaan door »om 

 te" (of ook wel door een infinitief alleen door »te J ' voorafgegaan, mits deze 

 niet het rechtstreeks ch object zij van het voorafgaande werkwoord, vgl. 

 § 247). Is het eerste werkwoord transitief, dan bezigt men den passieven 

 vorm met ndai van het eenvoudige werkwoord, (vgl. het einde van deze §), 

 als beide werkwoorden het object gemeen hebben of wel, als de agens 

 van het eerste, object van het tweede is. Voorb. : na-ngupa tuta doü maluwa 

 ndai dompo-n, hij zoekt hoofden van oude lieden om af te slaan (25.36); 



TERH. BAT. GEN. ITUU-. 8 



