114 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



na-lao-ra weha hadju kaa duwa-duwa-na labo wei nee lao landa rero-na di ade 



rasa, hij ging te zamen met zijne vrouw brandhout halen om dit her- en 



derwaarts in het land te gaan verkoopen (65.16 — 17); na-mai-ra sa-buwa doü 



pande maneè weha hadju ndai ndawi-na marakani uma, er kwam een timmerman, 



die hout wilde halen om het tot huisraad te bewerken (85.14 — 15); ku-sanggapi 



weya-ku edi toi-mu ake nee waa weya-ku ina-ku, ik zal uw kleinen teen afknijpen 



om hem aan mijne moeder te brengen (18.24 — 25) ; ta-ngupa weya-pu ade binata 



upa mpuru upa ndai nqdha-ku, zoek voor mij vier en veertig harten van dieren 



om op te eten (67.3 — 4); kabere hampa-pu nggahi madèse daa ndai pila ba nggdhi 



doü, bezig zooveel mogelijk hooge taal om niet gedrukt te worden (opdat 



gij niet in het nauw gebracht wordt) door de woorden der anderen (15.15 — 16). 



De vorm met ndai komt steeds na het object van het hoofdwerkwoord, al 



behoeft het ook niet onmiddelijk daarop te volgen (vgl. het tweede voorbeeld), 



alleen wanneer een telwoord als object optreedt, kan dit ook de laatste 



plaats innemen, bijv. na-paki-ku awa dana nee ngdha ba djanga sarunde-na, 



hij wierp de helft op den grond om door de kippen gegeten te worden (hij 



wierp de helft op den grond voor de kippen om te eten, 29.40). Dit geschiedt 



waarschijnlijk alleen ter wille van de duidelijkheid, dewijl woorden als 



sarunde-na met een praedicaat met ndai (nee) plegen geconstrueerd te worden, 



en men, indien sarunde-na voorafging, den zin allicht zou opvatten als: hij 



wierp (de rijst) op den grond, de helft werd door de kippen opgegeten, vgl. 



verder op § 104 en § 152. Het object kan ook verzwegen worden, bijv. 



nggdra la-nee-sa mbeï doü ndai kani-na, indien gij (ze d. i. de talisman), aan 



iemand geven wil om te dragen (5.42). In bepaalde gevallen moet onze 



infinitief met «om te" ook aangeduid worden door den passieven vorm met 



ndai van een met kai samengesteld werkw., men zie § 122 en § 152. 

 Aanm. Wanneer heide werkwoorden ook den agens gemeen hebben en daarbij het object verzwegen 

 is, maakt liet Ilim. van beide werkwoorden ééne samengestelde uildrukking. bijv. ede-ra ngdri 

 Iiirföba kai-na. waa kaleï-ku mei-na, daarop groef hij (het goud) uit en bracht het aan zijne 

 vrouw om het haar te toonen (62.32), vgl. § 165. 



§ 91. Ndai, gevolgd door een verbaal woord met het prefix ma, bezigt men in het 



in de vorige § genoemd geval na een transitief werkwoord, zoo het object 



van het hoofd werkwoord tevens den agens van het werkwoord na ndai voorstelt : 



na-rongga-ra kananu-na sangadji lndar-Anggasa makau ngupa doü mamada nowa 



nee maliyo weya ana-na duwa-n ede ruu-na, vorst I A. kreeg in de gedachten 



om (vgl. de volgende §) waarzeggers te laten zoeken om naar het lot van 



zijne beide kinderen te zien (64.1 — 2) ; taho mpara ou-la gum lebe labo sa-huwa 



ro duwa-na doü maluwa-tuwa nee manenli weya rima lamada, het is het beste, 



dat wij een priester roepen, benevens een of twee oude lieden om onze handen 



vast Ie houden (45.14 — 15); aho dja-pu kaambi-fa marakani ro doü ndai maöto-la 



lao, eerst zullen wij gereedschappen en menschen gereedmaken om u op uwen 



tocht te vergezellen (76.1 — 2, verg. ibid. reg. 3); nahu malao kina nggömi mandadi 



sangadji $i sa-buwa rasa ndai matjèpe-na sangadji di ade rasa ede, ik zal u aanstellen 



