BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 118 



tot vorst in een land om den vorst van dat land op te volden (58.39 — 40). Ook 



hier kan ndai verzwegen worden, bijv. doü ra-kakai ba nahu malao longgu 



kapa nggömi, de lieden, die ik gezonden heb, om uw schip te bewaken 



(61.7 — 8); na-ngupa-ra doü makalai mandadi imam, zij zochlen iemand anders 



om voorganger bij het gebed te zijn (55.6); djuru balu~na nee kandadi-na 



matjèpe anakoda, de stuurman werd door hem aangesteld om den scheepsgezag- 



voerder op te volgen 75 32 — 55. 



De actieve vorm met ndai is ook dan te bezigen, wanneer het volgende 



werkwoord intransitief is en den agens met hel eerste gemeen heeft: ede-ra 



ma/jèpena Maharadja Indar-Dewa neé mandadi sangadji di rasa Anla-Baranla, 



deze nu volgde vorst I. D. op om vorst te zijn, (als vorst) van het land 



A.B. (80 5—6). 



Aanm. In plaats van de hierboven behandelde constructie met den actieven vorm met ndai kan ook 

 hel verbale subsi, gebezigd wordi-n, vgl. § 248. 



§ 92. Is het eerste werkwoord intransitief, dan is de passieve vorm met ndai te 



bezigen zoo hel subject van het eerste, object van het tweede is; hebben zij 



den agens gemeen, dan is de actieve vorm te gebruiken. Alleen is op te 



merken, dat ook hier in bepaalde gevallen de passieve vorm met ndai van 



een met kai samengesteld werkwoord moet gebezigd worden, vgl. § 122 en 



§ 152. Vooib. la-waü-ra laho ndai maika mpa, wij zijn goed (geworden) om 



maar te verderven (XIII); sahe mamau raa-ngina ndai manend rawi, een makke 



buffel, die gewoon is om te werken (9.5 v. o.: raangina heeft den v»»rm van 



een passief deelwoord, oorspronkelijk zal het dit ook wel zijn, thans echter 



beleekenl raa-ngma als verb. subst. niet het gewend hebben, maar het gewend, 



gewoon zijn, dus is het ook boven als hel deelwoord van een inlransitivum 



op te vallen). Somtijds moeten wij een vorm mei ndai na een intransitief 



door een zin met «zoodat" vertalen of liever een woord als »te, genoeg" 



bij het eerste werkwoord plaatsen: na-iha-sa ndadi (= ndai, vgl. § 1 1 4) da lowa 



weya-na kani, en het bederft (wordt geschonden), zoodal hij het niel meer kan 



gebruiken of indien het te geschonden wordt om door hem gebruikt te kunnen 



worden (15.7); söroga masampórona ndai roi, de hemel die volmaakt is, zoodat 



hij te prijzen is, of die volmaakt genoeg is om geprezen te worden, (84 15); 



nggara mböto sara nggdhi-na malao ntjau da ndai waü-na karawi, indien 



veel zijn de woorden (indien hij vele woorden bezigt) die te ijdel zijn om 



uitgevoerd te kunnen worden (97.21). Onze infinitief met »te" of»omte"na 



een onpersoonlijk werkw., als bijv. het is onmogelijk (om) dit te doen, wordt 



in den regel in het Bim. niet door ndai weergegeven, maar men maakt dezen 



infinitief ook grammatisch tot subject van het eerste werkwoord, alleen de in 



de volgende §§ te noemen woorden, hebben eene constructie, die met de onze 



gelijkwaardig is. Bij den actieven vorm kan ndai verzwegen worden : kombi- 



kombi wdra doü makasi ade mambeï-na laki-taki ngdha, of er wellicht iemand 



was, die (zoo) medelijdend was om hun eetwaren te geven (62.5—6); wati 



