120 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



wali ndai karawi, de verdienstelijke godsdienstvoorschriften worden door hen 

 niet verricht (85.24). Grammaticaal blijft tusschen beide zinnen natuurlijk 

 dit verschil bestaan, dat in den eersten wali het hoofdwoord van het gezegde 

 is, al wordt dit ook formeel niet uitgedrukt, terwijl in den tweeden de als 

 bijwoord het gezegde ndai waü-ta kira-kira bepaalt. Over het algemeen bekoort 

 het gebruik van ndai na wali meer tot de dichterlijke taal en wordt het in 

 de spreektaal niet gebezigd, uitgezonderd in de gevallen, waarover in § 98 

 § 96 en § 101 gesproken zal worden. 



Ndai wordt voorts gebezigd na ndawi, maken; weha, nemen in de 

 beteekenis van: om te zijn tot; voorbeelden vindt men § 112 en §108 

 In dezelfde beteekenis treft men ndai aan na het steeds in substantiefvjrm 

 voorkomende woord öne, in de uitdrukking óne-na, het nut er van ü = 

 strekken tot, ten gevolde hebben: kapo öne-na ba salawa ede ndai madin\i-ta 

 deï a/i naraka, het gebed nu strekt om ons te beschutten voor het heliche 

 vuur (12.5); öne-na ndai makaluu-ta deï ade söroga, ndai makau-ta èda \ngi 

 labo tuma Allah la' dia, (de larlïb) strekt om ons te doen ingaan in jlen 

 hemel, om ons te doen ontmoeten God den Heer (92.28). Ook hier kan tdai 

 wederom verzwegen worden, bijv. kapo öne-na ba ndidi-ndai-na ede makaUa 

 èda angi labo Allah la'dla, de volgorde (larlib) strekt om ons God te d^.n 

 ontmoeten (12.6); kapo öne-na ba niyat ede makataho weya weki-ta di rdle, 

 de niyat nu strekt om ons lichaam goed Ie doen zijn in het graf (11.3^. 

 Heeft het werkwoord na öne-na een ander woord tot subject dan het Ij 

 genitivo na öne staande subst., zoo bezigt men een finieten zin, bijv. öne-n, 

 ba-mpuli dupa-na, na-mbólo maponggu, het nut van het juist voldoende zijl 

 van de maat, is (dat de maat juist voldoende is, heeft ten gevolge) dat de zieken 

 talrijk zijn (14.3). 



Hierbij is nog te vermelden het gebruik van ndai na lao, gaan, welke 

 uitdrukking wij moeten weergeven met: zijn tot, zijn als; voorbeelden zie 

 men onder § 112. 

 § 97. Het Bim. geeft onzen infinitief na woorden als: gaan (lao), willen (ngawa), 

 durven, mogen (disa), enz. weer, door den substantiefvorm van het werkwoord, 

 bijv. na-nqawa-ra lanaö, hij wil leeren, na-lao-ra karawi, hij gaat werken 

 enz., vgl. § 248. 



Ndai, gevolgd door den subst. vorm van een transitief werkwoord, kan nu 

 in hetzelfde geval gebezigd worden om uit te drukken, wat wij door den 

 passieven infinitief weergeven, bijv. bune sanüka ana ila ruma-ku maduwa-na 

 ake, na-nae malai-ku tjilaka-na, wali disa nee wii kanloi di ade rasa, wat nu 

 de beide kinderen van uwe Majesteit betreft, het zijn echte ongelukskinderen, 

 zij mogen niet langen tijd in hel land gelalen worden (64.20 — 21, vgl. ibid. reg. 

 27); ore pöda mpara nggahi-na daa malao ndai rawi, (vgl. § 111), zeer talrijk zijn 

 zijne woorden, welke niet gaan om gedaan te worden (waarop geen daden 

 zullen volgen, 102.22, vgl. 105.52); zamdn ai aka-na wali-da ngawa ndaiaku, 



