122 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



op te maken of de gerundieve beteekenis al dan niet op den voorgrond staat. 

 Voorb. ake ndai bat ja, dit moet gereciteerd worden (I); ede mbeï ngowa 

 katupa-tupa ro kantiri-ntiri-pu nahn, au pöda-tji ndai weha, geef mij dan duidelijk 

 en juist te kennen: wat moet nu werkelijk genomen worden (54.8 — 9);nggdhi 

 mawaü-ra ijumpu raa-kananu ndai nggdhi, wali-da wdra patu-na mandai wdli 

 lahi, «een woord, waarvan het overdacht hebben afgeloopen is" (een woord, 

 dat goed overdacht is) moet uilgesproken worden, het is niet voegzaam het 

 nogmaals te overwegen (105.15); sa-mena-na dosa ro durhaka-na doü ndai waa 

 ro tiwi, alle zonden en ongehoorzaamheid van anderen moeten gedragen worden 

 (moeten zij hiernamaals dragen, 84.8) ; nggdra mu-suru-sa, punggawa raa- 

 kadale-mu ndai kaulu-mu, indien gij terugtrekt, moet gij den door u gekozen 

 aanvoerder vooropplaatsen (15.5); mbeè ake nee landa-ro, (is) deze geil om te 

 verkoopen ? (54.25) ; bidiaddri masandede ede ba doü mümin mandai kawei, 

 al deze nymphen (hoeri's) zijn bestemd om door de geloovigen lot vrouw 

 genomen te worden (92.6) ; ede mpa mandai rawi-na ba rahi-na ede sa-nloi- 

 nloi-na, dit was steeds door haar man te verrichten, of: dit was het, wat haar 

 man steeds verrichtte (24.5); loki-na mpa ndai karaso, asa-na-sa na-turu rase, 

 de parles posteriores zijn het, die door hen gereinigd worden (zij reinigen 

 hun achterste), hun mond evenwel eet maar alles (rein of onrein, 96.5); 

 ba daa wdra ndoi-na mandai kaböro-na, nlau doü mpara mandai baro-na, dewijl 

 er geen goederen zijn, welke hij verzamelen kan, zijn het de goederen van anderen, 

 welke hij naar zich toehaalt, 98.4): nggdra edja sara, ngèna weya-ku löro-na, 

 nggdra lede sara ndai ngèna-fa, nlika raka mpudu ba made, indien het de 

 këladi (soort plant) is, laat ons dan wachlen tot zij droog is, (en zij niet 

 meer jeuken), indien het de paduns: (soort plant) is, waarop door ons «e wacht 

 wordt (waarop wij wachten; ngèna is in het Bim. steeds transitief) plotseling 

 sterft zij (d. w. z. de gadung slerft voordat zij hare bedwelmende eigenschap 

 verliest, 104.59 — 40); ratu-ratu-na doü ndai kateï-na di parakdra hukum agdma, 

 honderden waren de lieden, welke door hem onderricht werden (welke hij 

 onderwees) aangaande de wetten van den godsdienst (50.2—5); waü mpara 

 made anakoda, djuru-balu-na nee kandadi-na matjèpe anakoda, nadat de 

 scheepsgezagvoerder gestorven was, was het de stuurman, welke door hem 

 werd aangesteld (welken hij aanstelde) om hem op te volgen (75.52); wati-pu 

 made-ku nahu ake, woü mbai pötju-ku nee iyu ba nqgomi ede, ik ben nog 

 niet dood, stank van den wind, dien ik gelaten heb, is het, welke door u 

 geroken wordt (of welke gij ruikt, 55.17). 

 § 99. Uit bovenstaande voorbeelden blijkt, dat de passieve vorm met ndai dan alleen 

 de beteekenis van een eenvoudig passief hebben kan, wanneer het oorspronkelijk 

 object, wat dus bij de passieve constructie subject wordt, een bijzonderen 

 nadruk heeft. Het vervult dus voor het durativum denzelfden rol als de als 

 praedicaat optredende verbale substantieven met raa (of waü) voor het 

 perfeclum, vgl. § 68 en 74 (en § 82 en 85). Evenals deze praedicatief optredende 



