124 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



gerundieve, dewijl het subject niet den nadruk hebben kan. Men kan dezen 

 vorm, die voornamelijk bij voorschriften, medicinale recepten, enz. in gebruik 

 is, als een soort passieven imperatief beschouwen, bijv. ndei nöno, te drinken, 

 d. w. z. het (uit bovengenoemde ingrediënten bestaande geneesmiddel) moet 

 gedronken worden, het worde gedronken (4.25), ndei nöno-na, het worde door 

 haar gedronken (5.54); nde pampindi, het worde als eene pap aangelegd 

 (4.31). Dikwijls maakt men hier van het in de vorige § genoemde 

 aanhechtsel ku gebruik, bijv. ndai imbi-ku, in hem (den profeet) worde geloofd, 

 men geloove in hem (7.55 — 56 imbi is in het Bim. steeds transitief); ede-o 

 tangara kai doü maraho kangampu, ndai kaada-ku ba ruma-ta, deze wordt 

 genoemd iemand die vergiffenis vraagt, hij worde tot slaaf gemaakt door 

 den vorst (15.25 — 26); vgl. ook de voorbeelden onder §120. Als ontkenning 

 bezigt men wali: fa-mbadju kakubi lalo-ku, tvati ndei nintji, gij stampt het 

 zeer fijn, (maar) het worde niet gewand (4.21). Het Bim. maakt evenwel 

 zelden gebruik van dezen vorm ; meestal verkiest het de constructie met 

 een finiet, werkwoord met ku als teeken van den conjunctief. 

 § 102. Wanneer ndai, gevolgd door een verbaal woord met het praefix ma, als 

 praedicaat optreedt, kan de vorm de beteekenis hebben van het actieve 

 gerundivum, wat in § 89 reeds als attribuut besproken is. Toevallig ontbreken 

 mij de voorbeelden hiervan, men vergelijke echter de volgende §. In die 

 beteekenis kan ook het aanhechtsel ku gebezigd worden, men zie het voorbeeld : 

 da ndai marongga-ku, enz. onder § 108. 



Meestal evenwel wordt deze vorm, hetzij het werkwoord transitieve, 

 hetzij intransitieve beteekenis heeft, op andere wijze gebezigd, namelijk 

 in plaats van een finieten zin, bijv. lolu ori ndai mahardm deï doü daa 

 mawdra oi sambeya, drie zaken zijn hel, welke ongeoorloofd zijn (drie zaken 

 zijn ongeoorloofd) voor hem, die geen water voor het gebed heeft (94.56); 

 ndai mantjdra (vgl. beneden § 108) mpara mandai mantjora-ntjora, het 

 verkeerde is het, wat steeds aanbonst (steeds op den voorgrond treedt, 104.27) ; 

 nira-pu ai ake köne-pu mbeè-mbeè nee mawaü-mu (vgl. § 111) aka ro kampula 

 nggömi, nu echter is het zelfs iets als eene geit, dat kan (nu kan zelfs iets 

 als eene geit) u bedriegen en dom maken (58.8); malai-na-sa Allah ta'dla 

 ndai matjèpe-na kasi ade nggömi, maar God is het, die zal vergelden uw 

 medelijden (maar God zal uw medelijden vergelden, 47.15); ede-ra made-na, 

 ruma-t bitjdra nee maljèpe-na sa-doü-na, daarop stierf hij, de rijksbestierder 

 was het, die hem voor het oogenblik opvolgde (de rijksbestierder volgde hem 

 voor het oogenblik op, 58.7); mai-ka-ra ndede-n sdra-na di ade rasa ake: 

 di ai-nai-na adjumaa, na-kaböro mena sa-mena-mena-n doü madarere nggeè 

 ro mori, ndai ruma-t bitjdra neè mambeï-na sadeka, want het is gewoonte in 

 dit land, dat op Vrijdag de armen zich verzamelen en de rijksbestierder 

 zelve hun de aalmoezen geeft (56.25 — 24), ana bidiaddri wali ndai mabini 

 mena-na, het zijn wederom de hoeri's die alle (plaatsen) vullen (91.55). 



