

BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. Ü8 



Uit bovenstaande voorbeelden blijkt, dat de actieve vorm met ndai dan 

 gebezigd wordt in plaats van een finielen zin met een werkwoord in het 

 duralivum, zoo de agens een bijzonderen nadruk heeft. De vorm moet dus 

 beschouwd worden als te behooren bij het actieve deelwoord met ma. Ook 

 als actief gerundivum is de vorm te bezigen, zoowel bij intransitieven, als 

 bij transitieven, indien de agens een bijzondereti nadruk heeft ; men zie de 

 drie eerste voorbeelden van de volgende paragraaf. 



§ 103. Ook hier kan ndai verzwegen worden. Een voorbeeld daarvan, waar de 

 beteekenis met het gerundivum overeenkomt is : kapo nipdb bóngi ede : toluralu 

 ganta tolu mpuru ganla malösa, wat de belastbare hoeveelheid van rijst betreft : 

 300 gantangs, dertig gantangs (daarvan) moeten uitgaan (30 van de 300 zijn 

 als zakat op te brengen, 9.8 v. o.) ; zoo ook: nggdra sdhe sara tolu mpuru sa-nicdb, 

 sa-buwa malösa, wat buffels betreft, 30 (daarvan maken uit) één nicab, één 

 daarvan moet uilkomen (is op te brengen, 9.6 v. o.); de malama djumaa mbadju 

 kai (vgl. § 131) dei woha ntjai, tolu-na doü mme mambadju-na, op Vrijdag- 

 nacht (den nacht van Donderdag op Vrijdag) moet het. gestampt worden, 

 midden op den weg, drie mannen moeten het stampen (4.19—20). 



Herhaaldelijk treft men in de teksten zinnen aan, waarin een bijzondere 

 nadruk op den agens valt, welke dan ook de eerste plaats in den zin inneemt 

 en als praedicaat heeft een verbaal woord met het prefix ma, doch zonder 

 ndai. Ook hier moet ndai als verzwegen beschouwd worden (althans 

 oorspronkelijk, men vergelijke vooral Aanm. II. na § 110. Voorb, : upa 

 mpuru upa tuta doü maluwa ngupa-na, ampo upa mpuru tolu mawdra, vier 

 en veertig hoofden van oude lieden zoekt hij, pas drie en veertig zijn er 

 (25.37); na-tjuwa-tjuwa tuu rebo mena mpa, ndai ruma-t masèke pöda rebo, 

 zij gingen allen dansen, en de vorst zelve danste het hardst (19.20 — 21); 

 ampo-sa sanuru nggèmi döho mambeï parenta, het is immers ulieder (eigen) 

 mond, die bevel gaf (50.33); au rawi-mu luu di lamba nahu? Madju 

 mataho; nggdhi ba ina-ku, wat doet gij in mijn net in te gaan? Herten 

 zijn het, die goed zijn, naar het zeggen van mijne moeder (18.23 — 24); 

 köne na-èda-ku ba mada-na, ade-na pala mambuda sanganga, al zien zij het 

 ook met hunne oogen, hun hart evenwel is het, wat stekeblind is (hun 

 hart is toch stekeblind, 86.10); mundfiq aö-na: sawai ade-na, asa-na mpa 

 mataho, mundfiq beteekent: slecht zijn van het hart, de mond echter is het, 

 die goed is (terwijl de mond het goede spreekt, 89.6); nggdhi-na na-ntjihi 

 mpa, rawi-na mpa mantjdra, zijn woorden zijn juist, doch zijn werk is 

 verkeerd (99.30). 



§ 104. Het is evenwel niet noodzakelijk om de bovenbehandelde constructie te 

 bezigen, indien men een bijzonderen nadruk, hetzij op den agens, hetzij op 

 het object wil uitdrukken. In nggdhi-na na-ljihi mpa, rawi-na mpa mantjdra, 

 vgl. de vorige §, heeft zoowel nggdhi-na als rawi-na, bij zonderen nadruk. 

 Hieruit blijkt, dat die nadruk ook kan uitgedrukt worden door den agens 



