126 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



geheel voorop te plaatsen, zonder nadruk toch zou de zin luiden: na-ntjihi 

 mpa nggdhi-na, vgl. § 258. Op dezelfde wijze kan den nadruk op het object 

 te kennen gegeven worden door vooropstelling met behoud van de actieve 

 constructie, bijv. sa-buwa rupiya na-mbeï-ku wei-n, masabuwa rupiya na-vcii-ku 

 di ade pöo, één gulden gaf hij aan zijne vrouw, den anderen lejjde hij in de 

 bamboe (24.5 en 6). Meerdere voorbeelden zie men op § 258. Er zijn evenwel 

 eenige woorden, welke steeds in plaats van een finiet werkwoord, de constructie 

 met ndai vereischen, hetzij dat dit dan uitgedrukt of verzwegen is. 



Hiertoe behooren de aanwijzende voornaamwoorden ake en ede, indien zij 

 als subject optreden, hetzij om den agens voor te stellen, hetzij in plaats 

 van een object: ro na-kandadi-du radja Budjangga-lndra amaniya ba Puliri 

 Tjahaya-Hairani, ede-ra maijèpe-na Maharadja Jndar-Uewa, en hij stelde B. I. 

 den broeder van prinses Tj. H. tol vorst aan, die nu was het, die vorst 1. D. 

 opvolgde (80.4 — 5); indo kapoake-ra malangdra kai (vgl. § 157) gif al duvca mpuru, 

 dit nu draagt den naam van de twintig eigenschappen (dit nu worden de 

 twintig eigenschappen genoemd, 6.15 v. o.); mandede wdli ngqdhi-na laongnpa 

 uma madanlau riha aö-na ede : na-lao ngupa-ku sigi ro langga, ede mpa madanlau 

 riha, zoo ook, als hij zeide, dal hij een huis zonder slookplaats ging zoeken, 

 dan beleekende dit: hij ging eene moskee of kapel zoeken, deze slechts hebben 

 geen stookplaats (4.15 — 16); ede-o malaho, dit is goed (12.10 v. o.); lembe ro 

 badju la Kalai mampasa-mpasa, ede-ra ndai kani-na ba ana sangadji ede, de sarong 

 en het baatlje nu van Kalai, welke geheel versleten waren, deze nu trok de 

 vorstenzoon aan (2.42); ede mpara mandai rawi-na di masandru-ndru-na 

 ntjai, dit werd door hen gedaan (zoo deden zij) den geheelen weg hings 

 78.15); ede-i ndai tangdra-kai (vgl. § 157) ura-ura-na, dit wordt verandering 

 genoemd (97.12); ede-ku tangdra kai, enz. dil wordt genoemd, enz. (41.27). 



Dezelfde conslruclie wordt voorts vereischt na het vragende voornaamwoord 

 au (wat?), hetzij dit zelfstandig optreedt of met een subsi, verbonden, (in den 

 zin van: wat voor een?), zoo ook na het vragende voornaamwoord Ijoü 

 afzonderlijk of verbonden met doü (wie?); vgl. § 222. Voorb. au-tji èda-mu, 

 wat wordt door u gezien (wat ziet gij? 64.17); au mai landa-ta, wat komt 

 gij verkoopen? (71.59, vgl. § 170); nasi au-tji sodi-mu labo nahu, naar 

 welken vogel vraagt gij mij ? (66.52, sodi, vragen, heeft de zaak, waarnaar 

 gevraagd wordt, tot direct object); kapa au mamai ake, wat voor een schip 

 is hier gekomen (wat voor een schip is het, dat hier gekomen is? 71.5, (vgl. 

 § 111. Wela-naede, la Ijilakal tjoü-ra ndai ou, door dil jammeren, ongelukkigen, 

 wie wordt geroepen (wie wordt, ongelukkigen, door dit jammeren geroepen? 

 88.16 v. o.); tjoü ringa-ku mamèhe-mèhe awa dana ede, wie hoor ik daar 

 beneden hoesten? (48.52, vgl. §222); mai-ka-ra ndede-na, na-waü sara losa 

 dèho, tjoü-ra mandai makaruma-ta ita döho, want, indien zij allen (nam. de 

 onderdanen) weggegaan zijn, wie zal ons dan als vorst beschouwen? (55.52); 

 tjoü-tji maou-ou dri lawa ede, wie roept daar herhaaldelijk buiten de poort? (50.29); 



