BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 129 



(hij, die), te zien is, »maar ook van: het (de) gezien wordende" of » dat, wat 

 (hij, die) gezien wordt", waarvoor wij ook dikwijls het actief gebruiken 

 met het betrekkelijk voornaamw. als direct object., als: »dat, wat (hij, dien) 

 men ziet", enz. Men bezigt nu de zelfstandige passieve vormen met ndai 

 ten eerste als buiten het eigenlijke zinsverband met nadruk vooropgeplaatste 

 subst. Voorb. ndai paraèsa sara na-waü mpara runtu, köne sa-ori-ori wali-pu 

 raa-waü runti, (wat betreft) het te onderzoekene, het is talrijk, «zelfs iets heeft 

 hij nog niet kunnen afdoen" (toch heeft hij nog niets kunnen afdoen, 102.39); 

 ndai èda-na ba doü mamade wali èda-na ba doü mamori, ndai iyu-na ba doü 

 mamade, wali iyu-na ba doü mamori, wat gezien wordt door de dooden 

 (wat de dooden zien), zien de levenden niet ; wat de dooden voelen, voelen 

 de levenden niet (95.14). Dikwijls wordt de vorm door kapo of indo kapo 

 ingeleid: kapo mandai kalosa-ta sa-tènga milsqal, dat nu, wat door u op te 

 brengen is (dat, wat gij moet opbrengen), is een halve mitsqal (10.1); 

 indo kapo mandai tjaü-na ngdha tolu mbuwa ede sangi-sangi mpa mbeè, dat 

 nu, waarvan deze drie houden om te eten (vgl. § 111), zijn steeds geilen 

 (97.57); indo kapo ndai rawi-na ba wei pande ede, na-waü sara lao rahi-na, 

 na-kaambi weya-du oi di tjere, dat nu, wat door de vrouw van den timmerman 

 gedaan werd (wat de vrouw van den timmerman nu deed, was het volgende), 

 als haar man was uitgegaan, maakte zij water in den ketel voor hem 

 gereed, enz. (50.12); een voorbeeld van het verzwijgen van ndai, ook bij deze 

 constructie, is: mandede wali èda-mu di ade talaga ede lai-na malja pöda, 

 enz., zoo ook dat, wat gij in den vijver zaagt, was geen echte tijger, enz. 

 (58.10). Over het algemeen zal ndai evenwel hier niet dikwijls verzwegen 

 worden, dewijl er anders licht verwarring zou kunnen ontstaan met den 

 nominalen vorm van het werkwoord, wanneer dit vooropgeplaatst wordt, 

 vgl. § 249. Waar zulk eene verwarring evenwel niet te vreezen is, bijv. 

 indien het werkwoord met kai is samengesteld, wordt ndai ook in dat geval 

 meermalen verzwegen, vgl. § 121. 

 § 107. Ook als object kunnen de passieve vormen met ndai optreden: tahi-pu mandai 

 nggdhi, timba waü-pu ndai rawi, weeg wat te zeggen is, overweeg eerst wat 

 te doen is (88.16); na-kau-du ndawi weya ndai kani-kani-na ana-n duwa-n ede, 

 zij bevalen te maken dat, wat als kleeding te dragen was door hunne beide 

 kinderen, (65.51 — 52); na-mafaka-ra labo wei ro ana-na mandai rawi döho-na, 

 hij overwoog met vrouw en kinderen, wat zij te doen hadden (56.15 — 16); 

 pata kabae-pu ba nggómi mandai tangdra kai (vgl. § 157) ruma, onderscheid 

 goed wat een vorst te noemen is (90.22). Ook treft men ze na ndawi aan: 

 na-ndawi-ku mpa mandai daha-daha kai nggdhi, zij maken (de wetenschap) 

 slechts tot datgene, waarmede door hen hunne woorden versierd worden 

 (waarmede zij hunne woorden versieren, 96.28 vgl. § 118, vlg.). 



Ook kunnen deze passieve substantieven met ndai voorkomen na de woorden 

 sa-mena-na, allen; sa-niki-niki-(na), elk; bè-bè-na, wat ook van, al wat, (een 



TEBH. BAT. GEN. XVLIII. 9 



