130 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



voorbeeld van dit laatste zie onder § 121) welke woorden door hunne 



vorming een genitief na zich vereischen, bijv. sa-mena-na mandai nggdhi labo 



rawi na-neè-neè waü-ra ba kadale ra widi, al wat te zeggen of te doen is, behoort 



eerst uitgekozen en uitverkoren te worden (103.15); sa-mena-na mandai rawi 



na-neè-ra ba tahi, al wat gedaan moet worden, behoort overwogen te worden 



(87.32); masaniki-niki ndai ngdha ro nono, al wat te eten en te drinken is 



(23.25). Verder kunnen zij ook daardoor in den genitief komen te staan, 



doordien, in geval zij zonder nadruk als subject optreden (vgl. § 109), het 



werkwoord, waarvan zij oorspronkelijk het subject zijn, den vorm van een 



substantief aanneemt, vgl. § 255. Overigens plegen deze woorden niet als 



genitief voor te komen. Na voorzetsels zijn zij mij niet voorgekomen (zie 



echter de volgende §. 



§ 108. Wanneer de vorm ndai, gevolgd door een verbaal woord met ma, als substantief 



optreedt, kan het zoowel de beteekenis van een zelfstandig gebezigd actief 



gerundivum, als van een aldus gebezigd actief deelwoord van het imperfectum 



hebben. Ndai maluu kan dus zoowel zijn: dat, wat (hij, die) moet ingaan, 



als: het (de) binnengaande of dat, wat (hij, die) binnengaat. In de eerste plaats 



treft men deze actieve vormen met ndai aan buiten het eigenlijk zinsverband 



met den nadruk vooraan geplaatst: na-salaka mpowa-ku kombi, na-pdhu 



marakani-ku kombi, sama mena mpa lösa-na, ndai malósa ede duwa mku tolu 



uwa, hetzij liet enkel (onbewerkt) zilver is, hetzij het den vorm van gereedschap 



heeft (d. i. bewerkt zilver), er wordt evenveel voor opgebracht, »dat wat uit 



moet gaan" (wat als belasting opgebracht moet worden) is twee kwartjes 



en dertig duiten (9.2 v. o.). Indo kapo na-nggdhi-ku ba nabi-ta rasuW llahi: da 



ndai marongga-ku nekeka ela ro doü nahu masangadji une parange asad aó-na : 



matja, enz., voorts zegt onze profeet, de gezant Gods: dat wat later niet 



moet komen tot mijn volk is: een vorst, die den aard heeft van een asad, 



dat wil zeggen : een tijger (eig. een leeuw), enz., 97.55). Dikwijls treft men 



deze vormen ook zonder ndai aan, hetzij al of niet ingeleid door kapo of 



indo kapo, bijv. makaiha-na sjahddat ede upa ori, dat, wat de geloofsbelijdenis 



krachteloos maakt, zijn vier zaken, (8.12); indo kapo makaiha-na oi sambeya 



ede upa ori, wal. nu het bidwater krachteloos maakt zijn 4 zaken (8.58); 



indo kapo maluu di cifal ifliqdr ede duwa ori, wat voorts ingaat (opgesloten 



ligt) in de cifat iftiqar zijn twee zaken (II); indo kapo mahardm ndai 



karawi-na ba doü madawdra oi sambeya ede tolu ori, wat voorts ongeoorloofd 



is om te doen voor iemand, die geen water voor het gebed heeft, zijn drie 



zaken (11.28); kapo mahardm dei doü madjunub ede pala-ni, tampuu-mpuu-na 



sambeya-na pala wali pehe-na-ni, enz., wat nu ongeoorloofd is voor iemand, 



die onrein is, de arme, (is het volgende) : ten eerste kan het gebed niet 



gedaan worden, enz. (95.1 v. o.). Ook na ndawi komt de actieve vorm voor: 



ndawi-ku ndai malampa ulu weya daha-ta, gij maakt ze tot »dat, wat voor 



uwe wapenen gaat" (een krijgsterm, gebezigd voor hen, die zich vrijwillig 



