134 BIMANEESCBE SPRAAKKUNST. 



subst. bepaald is door den genitief van een persoonlijk voornaamwoord, vgl. 

 de volgende §, welk verschil in het algemeen dus alleen kan te kennen 

 gegeven worden, zoo een bijzondere nadruk valt op het woord, dat bij ons 

 in den genitief staat, evenals dat het geval is met het verschil tusschen 

 «sommige menschen" en «sommigen der menschen", in het Bim. uitgedrukt met 

 behulp van wdra. Toevallig is ndai in alle voorbeelden na mböto, enz. niet 

 uitgedrukt, dat het hier evenwel als verzwegen dient beschouwd te worden, 

 blijkt voldoende uit de analogie met de voorbeelden waar wdra als praedicaat 

 optreedt en voorts uit de volgende §. Valt er bijzondere nadruk op deze 

 subst. dan kunnen zij vooropgeplaatst worden, terwijl een vorm met ndai 

 als praedicaat optreedt: ndai mant j dra mpara mandai mantjora-nljora, het 

 verkeerde is zeer talrijk (104.27, ntjora-ntjora, is hier als synoniem van 

 mböto te beschouwen). Dit voorbeeld kan eveneens tot bewijs strekken van 

 het bovenbesproken verzwijgen van ndai na mböto. Een voorbeeld, waarin 

 het subject vooropstaat zonder ndai, is: nahu mambeï-mu salampe songge ro 

 badju antala, makuru wdra mpa, makabaya wdra mpa, ik zal u geven slendangs 

 van soengkit (soort stof) en baadjes van atlas, waarvan sommige badioe 

 koeroeng's (vgl. § 257), andere kabaya's zijn (48.18 — 19; wdra staat hier 

 voor na-wdra, vgl. § 251). 



Ook kunnen deze substantieven als subject optreden na lai-na (van lai, 

 anders). Lai-na is vormelijk een substantief, dat evenwel steeds als praedicaat 



pleegt op te treden, bijv. lai-na nggdhi lai-na rawi, anders is het 



woord anders is de daad (85.30). Dit lai-na wordt ook in de 



beteekenis van het Mal. bukan, niet zijn, niet, gebezigd, vgl. § 266, bijv. doü 

 masampurna 'aqal labo 'ilmu, ede doü matuwa, lai-na doü matuwa ba dondo 

 'umu(f)-na mampowa-mpowa, hij, wiens verstand en wetenschap volmaakt 

 zijn, is een oud mensch, niet een oud mensch enkel door lengte van leeftijd 

 (90.6 — 7). Letterlijk beleekent lai-na doü matuwa, enz. evenwel: een ander, 

 dan deze of iets anders, dan dit (nam. het bovengenoemde) is een oud man, 

 enz. waarbij dus doü matuwa als subject van lai-na moet beschouwd worden. 

 Zoo moet ook in volgenden zin : nggdra wati sara ndede-na, lai-na tangdra 

 kai mani, indien het niet aldus is, wordt het niet semen genoemd, (10.25), 

 tangdra kai mani als subject van lai-na beschouwd worden. Alleen zou het 

 de vraag kunnen zijn, dewijl ndai ontbreekt, of tangdra kai ook als het 

 verbale nomen, vgl. § 245, vlg. moet opgevat worden, zoo als bijv. na wati, 

 doch de letterlijke beteekenis kan wel niet anders zijn dan: anders dan dat 

 (namelijk wat onmiddelijk voorafgaat aan: nggdra wati sara ndede-na) is 

 datgene, wat semen genoemd wordt. Wij zouden hier, verondersteld, dat 

 wij een met lai-na overeenkomstig woord bezigden, zeggen: indien het niet 

 aldus is, is het iets anders dan dat, wat genoemd wordt, enz., doch het 

 Bim. kan ons »het" zonder nadruk hier niet uitdrukken en moet daarom 

 tangdra kai tot subject maken. Men zie ook de volgende §. 



