158 BIMANEESCHE SPRAAKKUNST. 



zou dit zeker niet zijn, maar evenmin is de vorm noodzakelijk zoo te verklaren, dewijl zulk 

 een verbaai subst. gelijk boven besproken is, zelve deze beteekenis in zich bevat. Daarenboven 

 heb ik den passieven vorm met ndai als attribuut gebezigd (met uitzondering van de boven in 

 deze § behandelde gevallen, die alle toch eene verklaring toelaten) nooit anders dan met 

 gerundieve beteekenis aangetroffen. Ik vind dus geen voldoende reden om ook deze deelwoorden 

 als uit den passieven vorm met ndai ontstaan, te beschouwen, 



§ 111. Omtrent de vormen, ontstaan door de verbinding van ndai, hetzij met een 



verbaal subst., hetzij met een verbalen vorm met ma, is in het algemeen 



nog het volgende op te merken. Indien bij den passieven vorm de agens 



uitgedrukt wordt, geschiedt dit geheel en al op dezelfde wijze als dit steeds 



bij het verbale subst. plaats heeft, men vergelijke § 64, enz. Voorbeelden 



hiervan, alsook voor de meeste volgende opmerkingen, zijn voldoende in de 



voorafgaande paragrafen te vinden. In gedichten vindt men bij praedicatief 



gebruik den agens wel vóór dezen vorm geplaatst, bijv. ntau-na doü ba nggömi 



ndai kakuko-kèko, de goederen van anderen worden door u op bedriegelijke wijze 



ontfutseld (85.4). Waar twee woorden door ro (en) verbonden zijn, is het 



zoowel bij de passieve als bij de actieve vormen voldoende, zoo ndai slechts 



éénmaal uitgedrukt wordt, meestal vindt dit plaats bij synoniemen, doch 



ook bij andere woorden, bijv. ndai kaljela ro kasela, uit te zonderen (94.22); 



ndai tongge ro balunggu; in de tongge en in de voetboeien te zetten 



(85.17); na-palu nee lao daro ro simi rero-na (vgl. boven § 94); ndai mahaa 



ro ngènge (vgl. boven § 109); na-patu-ra nee mantau wei ro ntau rahi (vgl. 



boven § 94); vergelijk ook § 54, 55. 



Wanneer een voornaamwoord het direct object van een der actieve vormeu 

 met ndai is, wordt het meestal in verkorten vorm aangehecht, evenals dit 

 bij de deelwoorden met ma het geval is, bijv. nahu-ra nee mainga-mu, ik zal 

 u helpen (57.18). Dikwijls wordt ook het voornaamwoord, indien het 

 belanghebbend object is en dus bij ons in den datief staat, in verkorten vorm 

 aangehecht: nahu nee mambeï-mu smtji inla, ik zal u een diamanten ring 

 geven (48.15); ndai maturu weya-la wdra-na, enz., om ons te wijzen het 

 bestaan, enz. (97.2); ndai makapadja-ta hidi, enz., om voor ons ruim te 

 maken de plaats, enz,, (11.58); ndai makarötji-ta lampa, enz., om voor ons 

 snel te doen zijn het gaan, enz., (11.42). Als rechtstreeksch object is daarentegen 

 ta te beschouwen in ndai makau-ta èda angi, om ons te laten ontmoeten 

 (92.29); dewijl kau een dubbelen accusativus regeert, vgl. § 156. Zeer dikwijls 

 wordt het verkorte voornaamw. van den derden persoon pleonastisch gebezigd 

 om het volgend direct object aan te duiden, als bijv. in ndai matjèpe-na 

 sangadji (58.40). Vergelijk hierbij § 49. 



Vreemde woorden als : hardm, wddjib, enz. worden nu eens als instransitieve 

 werkwoorden beschouwd, dan weder als subst., met de beteekenis van ndai 

 mahdram, enz., bijv. mandede ede hardm, het zoodanige nu is ongeoor- 

 loofd, (9.9—10). 



Voorts is op te merken, dat, zoo de werkwoorden : ngawa, willen, genegen 



